In de Tweede Wereldoorlog ging de jodenjacht ook niet aan Bussum voorbij. Integendeel, talloze Joodse inwoners werden opgepakt en gedeporteerd naar vernietigingskampen. Ook Bussum had te maken met Joden die onderdoken, en daarbij moesten ze maar hopen op de medewerking van "goede" Nederlanders. Veel Bussumse politiemensen speelden bij het opsporen van onderduikadressen en het oppakken van Joden een kwade rol.
Een bijzonder onderduikverhaal speelt zich af rond een huisje aan Vaartweg 26. De familie Makkinje die daar toen woonde verleende in 1942 net op tijd onderdak aan het gezin Veffer. Dat bestond uit vader Jonas, moeder Sara, hun dochter en vijf zonen van 6 tot 16 jaar. Ze zaten drie jaar lang ondergedoken in een zeer kleine kamer met 1 bed waar ze om beurten in sliepen. Het was een vreselijke tijd van angst, honger en ziekten. Tot twee keer toe waren er invallen in het huis, maar dankzij een uitgekiende verstopplek werden de acht [!] gezinsleden niet gevonden. Opmerkelijk genoeg zijn de Veffers gesteund door met name een Bussumse agent.
Annet Betsalel heeft over deze onderduik eerder een korte film gemaakt, en inmiddels is de Stichting Vefferhuis opgericht, met als doel om van het woonhuis plus loods een educatief-cultureel-herinneringscentrum te maken.Een waarlijke Bussumse pendant van het Anne Frankhuis. Aan het plan zitten helaas wat haken en ogen.Het huis aan de Vaartweg moet worden gekocht, en wel op zeer korte termijn, want de eigenaar van het pand heeft zeer recent een deadline gesteld: als de financiering niet uiterlijk 15 november rondkomt dreigt er sloop en de bouw van een vijftal woonhuizen op deze historische plek. De Historische Kring hoopt met Annet Betsalel dat dit niet doorgaat, en dat de plannen voor dit unieke Vefferhuis verder kunnen worden uitgewerkt en verwezenlijkt. Bekijk HIER een film waarin dit bijzondere onderduikverhaal centraal staat. Op de foto het gezin Veffer in 1936.
Zaterdag 10 november besteedde het tv-programma Hart van Nederland aandacht aan de plannen. Klik hier
Voor wie meer wil weten over de betekenis van de Erfgooiers voor het Gooi is HIER een interessant gesorek te zien. In de rubriek In Derde Termijn van Gooi TV wisselen HKB-secretaris Nol Verhagen en Jil Bakker, zoon van een Erfgooier, van gedachten met Ruud Bochardt.
De uitzending duurt ruim een half uur, maar t is de moeite waard om helemaal te zien, zo kort na de Week van de Erfgooier. De uitzending bevat ook een filmpje van de Historische Kring Bussum over de Erfgooiers.
Zondag 4 november is op de markante toren van het Filmhuis een klok onthuld. Dit gebeurde op de Open Dag ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan van het Filmhuis.
De klok is een cadeau van Filmhuis Bussum aan Bussum. Na ruim tachtig jaar beschikt de toren voor het eerst in zijn bestaan over een lopend uurwerk! Met wijzers die door architectenbureau DENC zijn ontworpen in de stijl van de Amsterdamse school.
Op de Open Dag was het mogelijk om de toren van het Filmhuis te beklimmen. Veel mensen maakten hier dankbaar gebruik van. Onder hen was Margreet de Broekert van de Historische Kring.
foto's Jaap van Hassel en Margreet de Broekert (beweeg de cursor over de foto's)
Op de Open Dag tgv 40 jaar Filmhuis Bussum staat er wat te gebeuren ! Het is dan zondag 4 november. Johan Drost, directievoorzitter van Rabobank Gooi en Vechtstreek, onthult om 13.30 uur een klok op de markante toren van het gebouw; een cadeau van Filmhuis Bussum aan Bussum. Na ruim tachtig jaar beschikt de toren voor het eerst in zijn bestaan over een lopend uurwerk! Met wijzers die door architectenbureau DENC zijn ontworpen in de stijl van de Amsterdamse school. (foto Jaap van Hassel)
Ook op de Open Dag (4 november) zijn er drie lezingen. In de Grote Zaal verzorgt Hans Jonker, de huishistoricus van Filmhuis Bussum, deze dag de volgende drie verschillende presentaties, die voor iedereen vrij toegankelijk zijn:
10.30 - 11.30 uur: De geschiedenis van het gebouw Brediusweg 1;
12.00 - 13.00 uur: De geschiedenis van de Bussumse bioscopen;
14.15 - 15.15 uur: De geschiedenis van Filmhuis Bussum.
Verder is er nog een mooie kans om de toren te beklimmen.! Vanaf 9.30 uur kunnen er ieder kwartier max. 4 personen de toren in. De toren is uitsluitend te beklimmen op vertoon van een kaartje. Deze kosten € 5,- p.p. (incl. consumptie) en zijn – net als filmtickets – te koop aan de kassa of via de website, ook in de voorverkoop.
In de Kleine Zaal is er de hele dag een doorlopend programma van korte films met vrije in- en uitloop.
Zaterdag 20 oktober rond 13.00 uur was er een feestje in het HKB-documentatiecentrum. Het duizendste lid werd in de bloemetjes gezet! De Open Monumentendagen van 8 en 9 september en de BussumCultureel-manifestatie een week daarna hadden geleid tot een aanwas van meer dan honderd nieuwe leden. Daarmee werd voor het eerst in enkele jaren weer de grens van duizend leden gepasseerd. Daar kon natuurlijk niet stilzwijgend aan worden voorbijgegaan.
De heer Maarten Baas werd daarom als duizendste lid gehuldigd met bloemen en baby-speeltjes voor zijn kinderen. Wietse nam een een bioscoopbon in ontvangst als een van de jonge winnaars van de Geschiedenis-quiz tijdens BussumCultureel. Twee andere winnaars die niet aanwezig waren krijgen hun bon nog. Eén volwassen quizwinnaar krijgt een gratis lidmaatschap.
Maar dit is nog niet alles. Nog een nieuw lid werd in de bloemen gezet. Het was lid nummer 1060, Conny Zonneveld. Waarnemend voorzitter Adriaan Branderhorst ging daarvoor naar haar woning aan de Ceintuurbaan. Voor de nieuwe leden zal in november een gezellige introduktie-avond worden georganiseerd (foto's Jaap van Hassel)
Vijftien belangstellenden namen donderdag 18 oktober deel aan een fietstocht in het kader van de Week van de Ergooier. De deelnemers fietsten de route van 22 kilometer in ongeveer drie uur tijd. Tijd genoeg om allerlei interessante dingen te zien die te maken hebben met de geschiedenis van de Erfgooiers.
De tocht, onder auspiciën van de Historische Kring Bussum, begon en eindigde bij het documentatiecentrum van de Kring aan het Stationsplein in Bussum.
De foto's zijn van HKB-huisfotograaf Jaap van Hassel die met veel plezier een eind meefietste.
Bekijk HiEReen gesprek van GooiTV met Klaas Oosterom over de fietstocht. V
Zeventig jaar geleden bezocht de Britse oorlogspremier Winston Churchill Nederland. Hij was in 1946 al een keer geweest, maar deed ons land ook in 1948 aan om te ijveren voor een verenigd Europa. Hij hield een toespraak in de Ridderzaal in Den Haag en bezocht ook nog de paleizen Soestdijk en Het Loo. Churchill werd in Nederland als een held ontvangen.
Het tv-programma Andere Tijden besteedde 13 oktober aandacht aan de bezoeken en stond ook nog even stil bij een korte stop van Churchill in Bussum. Samen met minister van buitenlandse zaken Anthony Eden streek hij op 9 mei 1948 neer op het terras van hotel De Gooische Boer om een biertje te drinken. De vereerde hoteleigenaar bracht na het bezoek een metalen herdenkingsplaatje aan op de stoel waarop Churchill had gezeten. Het hotel bestaat al lang niet meer, maar het plaatje bleek bewaard gebleven. Zie HIERhet bewuste fragment uit het programma Andere Tijden.
Naarden in de 80-jarige oorlog.
In de zevendelige tv-documentaire 80 jaar oorlog komt ook de Spaanse belegering en inname van Naarden-vesting aan de orde. De Spanjaarden verzamelen zich op de hei bij Bussum voor een aanval die eindigt met het afslachten van de bevolking. Dit alles wordt besproken en toegelicht met beelden in het begin van de aflevering van 12 oktober. Klik HIER om dit te zien.
Een kleine twintig vrijwilligers van het Repair-café in Bussum namen zondagochtend 14 oktober deel aan een gegidste wandeling van de Historische Kring.
De belangstellenden werden ingedeeld in twee groepen. Eerst kregen ze gezamenlijk een powerpoint-presentatie voorgeschoteld, daarna begonnen de wandelingen, onder leiding van Veronica den Breejen en Guusje Hent. Startpunt was het HKB-documentatiecentrum, en de route was dezelfde als tijdens Open MonumentenDag, in en om het Prins Hendrik-kwartier.
Voor filmbeelden zie Jaaps Beeld van de Week.
foto's Jan Schippers
Ook de Historische Kring Bussum neemt dit jaar deel aan de Week van de Erfgooier. Op twee manieren besteedt de Kring aandacht aan deze oorspronkelijke bewoners van het Gooi. Ten eerste: een lezing/presentatie in samenwerking met de Volksuniversiteit. En ten tweede: een gegidste fietstocht, waarover hieronder meer.
Op maandag 15 oktober verzorgt Klaas Oosterom de lezing/presentatie. Hij doet dat onder meer aan de hand van teksten en beelden. De lezing wordt gehouden op de bovenverdieping van de Bibliotheek Gooi en meer (Wilhelminaplantsoen 18) en begint om 14.00 uur. Kosten € 15,-. Opgeven kan via 035-693 05 39 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Lees HIER meer over de lezing van Klaas Oosterom.
Deelnemers aan deze lezing kunnen ook gratis aan de gegidste en relatief korte fietstocht van 22 km meedoen waarbij de geschiedenis van de erfgooiers mooi zichtbaar wordt gemaakt.
Deze tocht vindt plaats op donderdagmiddag 18 oktober. De rit duurt ongeveer drie uur en begint en eindigt bij NS-station Naarden-Bussum. Een e-bike en/of goede conditie is wel gewenst. Om de inhoud van de tocht tot z’n recht te laten komen kan er per gids een beperkt aantal fietsers mee. Opgeven is daarom nodig. Dit kan via een email aan: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., onder vermelding van het aantal deelnemers. U ontvangt dan bericht over plaatsing, en de exacte plaats en tijd van vertrek. Mocht je niet mee kunnen omdat het maximum aantal is behaald, dan krijg je ook bericht.
Onderweg zal de gids wat vertellen, laten zien of wijzen op iets wat met de geschiedenis van de erfgooiers te maken heeft. Het erfgooiersgebied besloeg het hele Gooi. De tocht beperkt zich evenwel tot Naarden en Bussum en omgeving omdat het een goed beeld geeft van wat erfgooiers in het verre en recente verleden hebben gedaan en meegemaakt.
Het inpakken van het historische pand De Vonk, op de kop van de Nassaulaan, blijkt te maken te hebben met een beperkte opknapbeurt. De gemeente wil dat het gebouw niet verder verloedert of gevaren oplevert, in afwachting van de uitkomst van een onderzoek naar de toekomstmogelijkheden van het pand. Volgens een woordvoerder wordt onder meer gekeken naar de technische staat om in te schatten wat een renovatie zou gaan kosten. Dit met het oog op een mogelijke nieuwe bestemming van het beeldbepalende gebouw. Maar sloop wordt niet uitgesloten als een renovatie technisch/en of financieel of om andere redenen niet haalbaar is. De toekomst van De Vonk blijft voorlopig dus ongewis.