Home
Open Menu

Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 23, nummer 1 (mei of juni 2007) pag. 56-57
 

Het Broederhuis & Concordia

 

Auteur: Chris Leenders

Klik hier voor de pdf van dit artikel.
Onderstaande illustraties zijn aanklikbaar voor een vergroting.


Het Broederhuis

In het Broederhuis (gelegen aan de St. Vitusstraat) namen in 1908 de broeders van Onze Lieve Vrouwe van Maastricht hun intrek. Zij legden zich bijna zestig jaar lang toe op het onderwijzen van de katholieke mannelijke jeugd van Bussum.

In november 1966 werd het gebouw verhuurd aan de Nederlandse Televisie Stichting, die er aanvullende ruimte vond voor haar Technische Dienst. Er kwamen werkplaatsen, kantoren en een experimenteel laboratorium voor nieuwe televisietechnieken.

Aan het eind van de jaren tachtig vertrok de NTS (inmiddels NOS) naar het nieuwe televisiestudiocomplex te Hilversum. Het Broederhuis werd grondig verbouwd en doet sindsdien dienst als appartementencomplex voor Bussumse jongeren.




Foto-onderschrift:
Het Broederhuis

Concordia

Begin jaren 60 had de NTS een enorm tekort aan televisiestudio’s waar veel publiek in aanwezig kon zijn. Men had dus studio’s nodig voor grote shows, en grote zalen om toneelstukken in te kunnen uitvoeren. Verder moesten deze hulpstudio’s niet te ver van Bussum liggen, in verband met de reistijden en kosten. Daarom werden in gebruik genomen: de Singer concertzaal te Laren, Studio Bellevue te Amsterdam en als laatste schouwburg Concordia te Bussum.

De NTS kende Concordia aan de Graaf Wichmanlaan goed omdat men in het verleden er al de nodige televisie-opnamen had gemaakt. De oudste tv-opname dateert van 5 oktober 1954; toen de VARA er het toneelstuk “Potasch en Perlemoer” opnam. De oudste radio-opnamen vanuit Concordia dateren overigens al uit 1935. In 1961 huurde de NTS voor twee dagen in de week (met een looptijd van een jaar) de schouwburg. De rest van de week konden de Bussumse verenigingen er nog in. Ook was er toen ook nog een bioscoopzaal.

De NTS begon gelijk met een kleine verbouwing. Het podium werd vergroot om meer decors en camera’s te plaatsen en er kwamen vaste aansluitingen voor de verschillende verbindingen en voorzieningen, voor het ophangen van de lichtbakken, en verder nieuwe kabelgoten. Concordia heeft nooit de beschikking gehad over een eigen regieruimte. De regie en techniek werd altijd uitgevoerd door een reportagetrein van de NTS, en ook de camera’s kwamen uit deze mobiele faciliteit.

Er werden veel zogenaamde voorproducties gemaakt in Concordia. Verder kwamen er steeds meer live-uitzendingen met veel publiek, dan bewees de grote zaal van Concordia goede diensten. Een van deze live-uitzendingen was het AVRO programma ‘’Voor de vuist weg’’, gepresenteerd door de oud-Bussummer Willem Duys.

In 1961, toen men in oktober begon, kwamen er 12 uitzendingen vanuit Concordia, in 1962 waren dat er al ruim 50 en in 1963 al ruim 60. In 1963 begonnen overdag de eerste uitzendingen van de schooltelevisie vanuit Concordia.

In 1964 verleende de gemeente Bussum aan de NTS een vergunning om voor een periode van tien jaar het gehele theatercomplex Concordia te huren. Daarmee werd de laatste culturele accommodatie van het bloeiende Bussumse vereniging-en gemeenschapsleven die men nog kende, opgeofferd aan de belangen van de televisie. Het heeft lang geduurd voordat enigszins in dit tekort werd voorzien door de bouw van theater Het Spant.

In het midden van de jaren zestig werd Concordia steeds meer als technisch televisie- centrum uitgebreid. Verder werd er ook een grote afdeling van de civiele dienst van de NTS gevestigd. Op 1 oktober 1964 kwam ook Nederland 2 in de lucht. Aan de Graaf Wichmanlaan kwam een CCK (Centralecontrolekamer), een beeldregieruimte, filmcabines, ondertitelapparatuur en zelfs een HCK ( Hoofdcontrolekamer). De PTT legde ondergrondse retour televisiekabels naar Concordia, en die gingen vanuit Studio Vitus via de Brinklaan en Veerstraat naar de Lindelaan en vervolgens via het Oranjepark naar de studio. Echter de reportagetreinen die naast Concordia stonden bleven volop in actie voor de (live) uitzendingen. In 1966 werd door de NTS besloten dat Concordia “het technische centrum” zou worden voor de (experimentele) kleuren televisie-uitzendingen. De eerste officiële kleuren uitzending begon op 2 oktober 1967 met een uur per dag. De eerste kleuren televisiereportagetrein werd semi-permanent naast Studio Concordia geplaatst. In maart 1971 brandde Studio Vitus volledig uit. In die nacht verloor de Nederlandse televisie haar technisch televisiehart, en Bussum haar bevoorrechte plaats als ’’hoofdstad van de Nederlandse televisie’’. In zeer korte tijd werden in de in aanbouw zijnde Hilversumse studio’s noodvoorzieningen aangebracht om toch te kunnen uitzenden, en ook Concordia werd in allerijl ingericht om veel taken die normaal in Studio Vitus werden verricht uit te kunnen voeren.

Midden jaren zeventig werd Concordia ook veel gebruikt als opleidingsstudio en als schakel- en uitzendcentrum. Maar toen in 1984 het nieuwe schakel-en uitzendcentrum in Hilversum in gebruik werd genomen verloor Concordia grotendeels haar bestemming. De NOS besloot de huur van Concordia per 1 mei 1986 op te zeggen.

Nadat de NOS vertrokken was gebruikten verschillende commerciële omroepen de studio’s in het gebouw. In het voorjaar van 2007 verhuisde de laatste van deze “ commerciëlen” uit Concordia en stond het pand te huur. Voor Bussum betekent dit, na 56 jaar onafgebroken als de locatie voor vele televisieopnamen te hebben gediend, een (waarschijnlijk definitief) einde aan het televisietijdperk binnen haar gemeente.



Foto-onderschrift:
Concordia te huur voor € 75.000 per jaar (Mei 2007)



Foto-onderschrift:

Studio Concordia in oktober 1964

 

Actueel

Decembernummer bol van tv-geschiedenis

In het jaar dat de Nederlandse televisie zijn 70-jarig bestaan viert is het Bussums Historisch Tijdschrift helemaal aan dit jubileum gewijd. In het decembernummer dat er aan komt wordt die televisiegeschiedenis in Bussum vanuit diverse en soms heel verrassende invalshoeken benaderd. Er wordt ook aandacht besteed aan de vernieuwde QR-wandelroute door het oude tv-dorp.  Dit is nu echt een glossy die je op de salontafel of in de wachtkamer kunt neerleggen. Iedereen vindt daarin wel iets wat hij nog niet wist. Het is misschien ook een aardig eindejaarscadeautje.

Lees meer...

Foto van de maand

November 2021

De HKB  heeft deze foto binnen gekregen met de vermelding dat het om de Isaac da Costalaan gaat. De foto is in 1930 genomen. Wij zijn er, ondanks speuren, nog niet in geslaagd uit te vinden welke panden van de straat het betreft. Kunt u ons helpen.? Mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Vorderingen rond ingang documentatiecentrum

IngangHKB KopieHet documentatiecentrum van de Historische Kring Bussum is hopelijk nog deze week weer normaal toegankelijk. Volgens de uitvoerder maken de renovatie-activiteiten rond NS-station Naarden Bussum dat weer mogelijk. De komende dagen worden bouwhekken weggehaald. Het is verder de bedoeling dat begin volgend jaar de toegang tot de HKB compleet wordt vernieuwd. De hellingbaan en het bordes worden breder gemaakt. De afgelopen weken was de toegang naar het DC vrijwel helemaal belemmerd.(foto Jaap van Hassel)

Veel interesse voor lezingen over Van Eeden en Walden

Lezingen van HKB-vrijwilliger Klaas Oosterom over 'Frederik van Eeden en de kolonie Walden' hebben veel belangstelling getrokken. Helaas heeft hij maar een van drie lezingen voor de Volksuniversiteit Het Gooi kunnen houden. Die was op twee november. Latere eveneens volgeboekte bijeenkomsten moesten wegens coronamaatregelen worden afgelast. Die zullen op een later moment in de Bussumse bibliotheek worden gehouden. De verwachting is dat dit wel volgend jaar zal worden. Op het programma staat dan ook een gegidste fietstocht langs locaties die te maken hebben met Van Eeden en de kolonie Walden. Die tocht is nog steeds voorzien voor zaterdagmorgen 19 maart.

We hebben 156 gasten en geen leden online