HOME HKB
Open Menu

Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 28, nummer 2 (augustus 2012)




Thema: Open Monumentendag 2012: Groen van Toen


Inhoud
(van de redactie), pag. 1

Wat vindt u in dit nummer?
(van de redactie), pag. 3

De groene wijk het Spiegel
auteur: Klaas Oosterom, pag. 4-7
Het Spiegel in Bussum is al vaak de mooiste wijk van Nederland genoemd: het heeft dan ook de status van beschermd dorpsgezicht gekregen. Betrekkelijk weinig villa’s zijn ‘rustiek’ rietgedekt; neoklassieke en monumentale villa’s zijn er veel meer gebouwd. Het Spiegel is een groene wijk. Daarmee past het Spiegel prima bij het thema van Open Monumenten Dag 2012 ‘Groen van Toen’. Hoe de wijk zich ontwikkeld heeft, in het bijzonder wat het groen betreft, wordt in dit artikel duidelijk.

Bomen in het Spiegel
auteurs: Gerrit Nieskens & Pam Rusman, pag. 8-9 en pag. 17
Bomen horen bij Bussum. Ruim 8000 jaar terug treffen de eerste permanente bewoners van het Gooi een bosrijk landschap aan. Het Gooi is in die tijd voor het grootste deel overdekt met loofbossen. Als een beboste massa steekt het zandlandschap als onderdeel van de Utrechtse Heuvelrug hoog boven de omringende lager gelegen natte en moerassige hoogveengebieden uit. Er groeien eiken, linden, hazelaars, berken en elzen. Dit zijn soorten die plantkundig onder de klasse van de eiken- en berkenbomen op voedselarme gronden vallen. Naaldbomen komen er dan niet in voor. Naast bomen treft men er ook heidevegetatie aan.

Toekomst van Bussums monumentale Park veilig of niet? Particulier en Publiek 'Groen van Toen' in Bussum
auteur: Jenika van der Torren, pag. 10-16 en pag. 18-19
Hoe ligt de verhouding tussen het particulier groen en het publiek groen in Bussum? Particulier groen heeft een privé-eigenaar die verantwoordelijk is voor het onderhoud en is meestal niet vrij toegankelijk. Publiek groen is eigendom van de gemeente of een andere overheid die het onderhoudt en is in de regel vrij toegankelijk. Omdat de nadruk in dit nummer van het BHT ligt op het ‘Groen van Toen’ kijken we naar de ontwikkeling van groen in Bussum vóór 1940.

Groen van Toen in beeld, oude ansichtkaarten uit collectie Historische Kring Bussum
(van de redactie), pag. 20

Schansen uit de Eerste Wereldoorlog op de Bussummerheide
auteur: Jaap van Welsen, pag. 21-25
Aan de zuidrand van Bussum liggen, evenwijdig aan het fietspad aan het eind van de Lorentzweg naar de voormalige Legerplaats Crailoo, enige zandwallen. Het zijn restanten van een loopgravenstelsel dat dateert uit de Eerste Wereldoorlog. Over het hoe en waarom van dit militaire ‘Groen van toen’ gaat dit artikel.

Groene ruimten in het Spiegel
auteur: Klaas Oosterom, pag. 26-28
In dit artikel worden in aansluiting op het artikel ‘De groene wijk het Spiegel’ in dit nummer een aantal locaties in het Spiegel beschreven waar het groen in combinatie met de (al dan niet bebouwde) omgeving royaal aanwezig is of was. De beschreven items zijn een persoonlijke keuze van de auteur en vormen geen uitputtend overzicht. Veel van de beschreven locaties krijgen op Open Monumenten Dag 2012 aandacht door middel van georganiseerde rondleidingen op de fiets.

Gijzenveen en Werk I
auteur: Luud Wierenga, pag. 29-35
In oktober 2011 zijn door het Goois Natuurreservaat (GNR) de eerste onderzoeksresultaten en herinrichtingsplannen voor het Gijzenveen, een graslandgebied tussen Bussum (Spiegel) en de Hilversumse Meent, gepresenteerd. Uit enig historisch vooronderzoek bleek dat in het terrein het verdwenen fort (batterij) Werk I gelegen heeft. Dit fort was onderdeel van vijf forten van het Offensief voor Naarden uit ca. 1870. Van deze forten is als enige Werk IV overgebleven en in 2008-2009 gerestaureerd.

Colofon
(van de redactie), pag. 36

Actueel

Glansrijk

Een mooie nieuwe herdenkingsplaquette heeft de ernstig verweerde eerste plaat vervangen die maanden geleden was weggehaald. Vrijdag 4 januari om 15.00 uur schroefde de firma Baltus de plaquette vast op de oude plaats: daar waar de Irene-studio heeft gestaan, op de hoek van de Kerkstraat en de Kapelstraat. In deze studio werd in oktober 1951 de Nederlandse televisie geboren. De eerste versie van de plaquette werd in 2008  onthuld, het jaar van het 25-jarig jubileum van de Historische Kring Bussum. De journalist en fotograaf Antoon Bruggeling kwam met het idee dat dankzij diverse sponsoren kon worden verwezenlijkt. Bruggeling  was natuurlijk op deze gedenkwaardige middag aanwezig. Ook acte de presence gaven wethouder Alexander Luyten en bestuursleden van de Historische Kring, inclusief de vroegere penningmeester Peter Heyen die ook bij de totstandkoming was betrokken. Verder woonden tal van HKB-vrijwilligers dit bijzondere moment bij. (foto's Jaap van Hassel)

Foto van de maand

Heren van Bussum en de televisie