Home
Open Menu

Bussums Historisch Tijdschrift
Jaargang 30, nummer 2 (september 2014)

 

 

 

 

                     Thema: Op reis!

           Open Monumentendag 2014

 

 

 

 

 
Colofon en Inhoud
(van de redactie), pag. 1

Route van de Gooische stoomtram in 1900
(van de redactie), pag. 2

Op reis! Het spoor, de trein, de tram, de bus en het station
(van de redactie), pag. 3

Bussum en de forens
auteur: Chris Leenders, pag. 4-7
Dit artikel gaat over de ontwikkeling van Bussum sedert de aanleg van de Oosterspoorweg, die Bussum uit zijn isolement haalde en tot grote bloei bracht.

De Gooische Stoomtram
auteur: Chris Leenders, pag. 8-11
Dit is het verhaal van de Gooische Stoomtram, van het begin in 1881 tot aan het einde in 1947. Het verhaal van de gruwelijke Gooische Moordenaar vindt u elders in dit nummer.

De Gooische Stoomtram - route per fiets
auteur: Klaas Oosterom, pag. 12-13
Deze fietstocht gaat langs de route zoals die ooit, vanaf de jaren 80 van de 19e eeuw (1882 t/m 1947) tot na de Tweede Wereldoorlog werd gereden door de Gooische (stoom)tram. De tram reed vanuit Bussum langs Naarden en door Huizen, Blaricum en Laren naar Hilversum. Van daaruit werd de route in omgekeerde volgorde afgelegd. We fietsen de tramroute vanaf Bussum via Huizen naar Hilversum. Vanaf station Hilversum rijden we weer terug naar Bussum. De totale afstand van de route is ruim 25 km. Heruitgave door de Historische Kring Bussum in 2014 van de oorspronkelijke uitgave van Bep (G.L.) De Boer 1993. Laren NH. Zijn gegevens kwamen van W.I. Engel.

De Gooische Moordenaar
auteur: Chris Leenders, pag. 14-15
Op 16 februari 1883 werd de Stoomtramweg Bussum-Huizen N.V. opgericht. Het traject liep van station Naarden-Bussum via Naarden naar Huizen. Vanaf het station ging het via de Comeniuslaan linksaf de Lambertus Hortensiuslaan op, de Rijksstraatweg over en dan via de Thierensweg en de Galgebrug naar de Chemische fabriek Naarden Chefana om via een bochtig traject de halte Drafna te bereiken en uiteindelijk via de Flevolaan in Huizen te belanden (zie ook de fietstocht langs dit traject elders in dit nummer). Er werd reclame gemaakt door allerlei kleine boekjes uit te geven met wandelingen en andere toeristische tips. Een zo’n titel luidde: Door het Gooi met de tram en verder te voet. Die wandelingen gingen bijvoorbeeld door villapark het Spiegel, langs de toenmalige renbaan Cruysbergen en vervolgens naar ’s Graveland, om via het Spanderswoud weer terug te keren naar Bussum. Aan de andere kant van Bussum ging men naar de bekende pleisterplaatsen Jan Tabak of de Gooische Boer, om door de prachtige ‘Crailoosche bosschen’ te wandelen, de modelboerderij Oud Bussem te bezoeken of naar de uitspanning Oud Valkeveen om van de Zuiderzee te genieten. Behalve passagiers werd er ook veel vracht vervoerd.

Ein Wienerkind in Bussum
auteur: Klaas Oosterom, pag. 16-18
Mevrouw Vos-Havránek uit Bussum schonk de Historische Kring voor haar overlijden meer dan 15 plakboeken met ansichtkaarten vanaf de jaren ‘20, eigen foto’s, kranten en knipsels uit 1945 en uit de jaren ‘70, ‘80 en ‘90. In de keuze van de knipsels legt ze een voorkeur aan de dag voor mensen (vooral middenstanders), voor panden in Bussum die gesloopt werden en voor kerken. Haar verhalen en afbeeldingen zijn en worden gebruikt voor de krantenrubriek Uit de Bussumse Historie. Haar dochter leende ons een plakboek met vele aantekeningen, waaruit een beeld van haar leven oprijst. Alle drie haar kinderen vertelden over hun actieve moeder en haar verlangen naar Wenen. Wie was deze vrouw die zo geïnteresseerd was in mensen en met velen een intensieve correspondentie voerde?

Rondleiding door station Naarden-Bussum
auteurs: Jaap van Hassel en Chris Leenders, pag. 19-22

De lift
auteur: Nol Verhagen, pag. 23-25
Sinds De Lift van Dick Maas in 1983 een kaskraker werd in de Nederlandse bioscopen, weten we dat liften zo hun eigen snode plannen kunnen hebben. In Bussum was zelfs een liftschacht al voldoende om ingenieurs, projectleiders en bouwvakkers tot wanhoop te drijven. Hieronder volgt een compilatie van berichten in de lokale persmedia (ontleend aan het digitaal archief van de Historische Kring Bussum http://www.historischekringbussum.nl/) die een waar horrorverhaal vertellen. Gelukkig weten we nu dat het sprookje goed afliep!

Station: tempel of zwembad? Over de beleving van station Naarden-Bussum
auteur: Luud Wierenga, pag. 26-31
Loop je zomers door de Prins Hendriklaan naar het station Naarden-Bussum, dan ervaar je de ruimte als een donkergroene tunnel. Aan het einde doemt het lichte stationsplein op als een ‘poort naar de wereld’. Tijdens de industriële revolutie, vanaf het midden van de 19e eeuw, evolueren vorm en uiterlijk van gebouwen internationaal. Er is behoefte aan veel ruimte en dus grote, omvangrijke gebouwen om in te werken en te wonen. Nieuwe buurten en wijken ontstaan. Zo ook in Bussum en Naarden.

De BUS van Bussum naar Naarden . . .
auteur: Jan-Willem Henfling, pag. 32-33
Dit liedje zongen we vanaf 1960 vol trots als we over de Brinklaan wandelden, want nooit eerder stond Bussum zo duidelijk op de kaart. Het was lang voordat de walkman leidde tot mensen die als zwijgende zombies hoofdschuddend over straat liepen. Moeders zongen luidkeels uit het raam, krulspelden in het haar en de maat zwaaiend met een stofdoek, bouwvakkers galmden in koor van steigers. Wij, mijn broer en jongere zusjes, hadden een bijzondere band met dit lied, want het ging over ‘onze’ bus. De bus die ons in de jaren ‘50 ieder weekeinde naar Amsterdam had gebracht, waar mijn moeder een bovenhuis bewoonde vlak bij het eindpunt van de NBM (Nederlandse Buurtspoorweg-Maatschappij) aan de Wibautstraat. We stapten op bij de halte, vernoemd naar hoedenwinkel Van Dam. Bus 30 van de NBM voerde ons van daar via het Station, van Bussum naar Naarden en verder via Muiderberg, Muiden, Weesp, Diemen en dan langs de Ajax-oefenvelden, naar het eindpunt in Amsterdam. Iedere week een boeiende reis als voorbode van het Tropeninstituut, Artis, de Werkschuit en andere Amsterdamse avonturen.

Vreemdelingenverkeer in Bussum
auteur: Nol Verhagen, pag. 34-37
Augustus 1973 ligt in het VVV-kantoortje aan de Vlietlaan een register waarin ‘ieder die de VVV voor Bussum wil behouden een handtekening kan zetten’. De Gemeente wil aan het eind van het jaar de subsidie stopzetten. Dat zou onvermijdelijk het einde betekenen van het bureautje, dat al sinds 1926 onderdak aan de VVV heeft geboden. Voor de goede orde: het gaat om het gebouwtje dat nog steeds pal naast de spoorwegovergang aan de Generaal de la Reylaan te vinden is en dat tegenwoordig dienst doet als kaartkantoor van Toneelvereniging de Plankeniers.

Wandelen in 1929 en in 2014
auteur: Klaas Oosterom, pag. 38-39

Bussum in boeken
auteur: Klaas Oosterom, pag. 40
Wandelingen door Gooi- en Eemland en Omstreken
Gids voor Het Gooi (1937)
Het Gooi
In het spoor van de Gooische tram

Actueel

Monumentenschildjes geplaatst

 De eerste monumentenschildjes hebben in Gooise Meren hun bestemming gevonden. Wethouder Schimmel heeft ze uitgereikt aan de eigenaren van zes gemeentelijke monumenten in Bussum en Naarden.

In Bussum ging het om Statenlaan 30-32 (zie de foto's van de dubbele villa) en Stargardlaan 12. In Naarden om Lambertus Hortensiuslaan 8, Wethouder Königlaan 14 en Sint Annastraat 17. De gemeente heeft de schildjes laten maken om de 500 monumentale panden in Gooise Meren meer zichtbaarheid te geven. Voor zover bekend zijn er al rond de honderd schildjes aangevraagd die kunnen worden afgehaald bij de balie in het gemeentehuis. Bussum telt 75 gemeentelijke monumenten.

Lees meer...

Actueel

Stationsfeestje

NS en ProRail wilden graag even stilstaan bij de afgeronde renovatie van station Naarden Bussum. Daarom was het vrijdagmiddag 27 januari een drukke bedoening in de ruimte pal achter het documentatiecentrum van de Historische Kring Bussum. Uitgenodigd waren allereerst de mensen die direct betrokken waren bij de werkzaamheden van de afgelopen tijd. Verder stond de bijeenkomst open voor de pers en afgevaardigden van de gemeente, onder wie de burgemeester die alle betrokkenen dankte en het station een icoon van Gooise Meren noemde. Er was ook een select gezelschap van de Historische Kring Bussum aanwezig. In de geïmproviseerde ontvangstruimte hingen fotocollages van de HKB waarmee de recente werkzaamheden en veranderingen in het complex samen met het boeiende stationsverleden in beeld waren gebracht.

Lees meer...

Foto van de maand

Januari 2023

Deze keer in de rubriek foto van de maand twee foto's van de Herenstraat, met als thema vroeger en nu. De linker foto is uit 1898, de andere is eind 2022 gemaakt. De naam werd in het verleden met dubbel "e" geschreven;  waarom de straat een "e" is kwijt geraakt is onduidelijk. 

Het  is een van de oudste straten van Bussum en was een van de belangrijkste verbindingen tussen het centrum en ’t Spiegel. Er hebben scholen, boerderijen, logementen en winkels gestaan en lange tijd was het de enige straat waar de gemeente aan de overkant van het spoor bedrijven en winkels toestond.  Het pand rechts bij de spoorwegovergang is nr. 45 en daar is momenteel Café de Boemel gevestigd. Van 1980 tot 2010 was er een Café met Jazzclub “Langs de Lijn” gevestigd. Voor 1980 was er een drankhandel Janson de gebruiker van het pand. 

We hebben 55 gasten en geen leden online