HOME HKB
Open Menu
Contactblad Historische Kring Bussum, jaargang 9, nummer 1 (april 1993), pag. 29

Een trein stond stil (op 12-11-1944)

auteur: G.M. Langemeijer

Klik hier voor de pdf van dit artikel

Lees twee reacties in Contactblad Historische Kring Bussum, jaargang 9, nr. 2 (september 1993), pag. 58 en Contactblad Historische Kring Bussum, jaargang 9, nr. 2 (september 1993), pag. 59-60.

Zondag 12 november 1944 was een dramatische dag. Nabij het station Naarden-Bussum stond bijna de hele dag een zeer lange goederentrein stil.

In elke goederenwagon bevonden zich ongeveer 60 Rotterdamse jongemannen. De dag daarvoor waren zij bij SS-razzia's opgepakt om te worden tewerkgesteld in Duitsland. Als slaven werden zij vervoerd. Men leed honger en dorst. In totaal waren het 1600 mannen.

Vermoedelijk bleef de trein daar stilstaan, omdat de eindbestemming nog niet bepaald was. In dat oorlogsjaar kon men nauwelijks voedsel krijgen op de distributiebonnen. De beruchte hongerwinter stond voor de deur. De tragedie van die stilstaande trein verspreidde zich als een mare door Bussum en Naarden. Eerst ging men voorzichtig en nieuwsgierig kijken. Toen brak de zon door in de harten van de nieuwsgierigen en ging men naar huis om voedsel te halen, ondanks de eigen lege magen. Spontaan kwam de hulp op gang. En Hoe! Wij weten dat precies, want reeds in juni 1945, dus vrij spoedig na de capitulatie van Duitsland, kwam er een bedankbriefje gedateerd juni 1945. En op 11 november 1945 volgde nog een eenvoudig gedenkboekje, dat gericht was aan de burgemeesters van Bussum en Naarden.

In de brief, ondertekend door 28 bemanningsleden van een van de wagons, staat onder andere: "U gaf met kwistige hand in letterlijke zin alles wat u aan etenswaren enz. kon missen." En: "De 5 volgende dagen tot onze bestemming in Beieren waren een verschrikking, maar uw daad zal nooit vergeten worden." In het gedenkboekje wordt nog vermeld: "Wij willen door middel van dit boekje uiting geven aan onze dankbaarheid ten opzichte van de Bussumsche bevolking voor alle goede gaven die wij dien dag hebben mogen ontvangen en zonder welke wij onze reis van 8 ( ! ) dagen naar Beieren niet zonder lichamelijke schade hadden kunnen volbrengen."

De brief bij het gedenkboekje werd ondertekend namens de gedeporteerden en hun familieleden door C.J. Visser en C.C.E. Obermann op 11 november 1945.

Het boekje bevat honderden namen. Zelden werd een drama zo sober beschreven. Vragen rijzen op, zoals: hoe kon men slapen, hoe hield men de moed er in en vele andere vragen. Daar schreef men niet over; men wilde slechts de milde gevers uitbundig danken.

N.B. Het gedenkboekje en de brief bevinden zich in het gemeentelijk archief en zullen zeker wel eens getoond worden. In ons archief bevinden zich thans enige kopieën daarvan.

Actueel

Mooie Marianne Philips Lezing

Ongeveer 150 leden en niet-leden van de Historische Kring Bussum én bewoners van de Bussumse Marianne Philipslaan woonden dinsdag 23 april de lezing bij over schrijfster, activiste en raadslid Marianne Philips (1886-1951). In de Wilhelminakerk werd geboeid geluisterd naar wat Judith Belinfante over het leven en werk van haar grootmoeder vertelde. Na afloop was gelegenheid tot het stellen van vragen en daar werd zeker gebruik van gemaakt. Boekhandel LOS was er bij met een uitgebreide boekentafel, met o.a. de twee recent verschenen herdrukken van boeken van Marianne Philips. Deze bijzondere en zeer geslaagde avond leverde bovendien nog zeven nieuwe leden voor de Kring op. Met speciale dank aan Judith Belinfante, Boekhandel Los en Uitgeverij Cossee.

 

 

Foto van de maand

Tentoonstelling van Ben Koning in gemeentehuis

 
                                                                                               foto Jaap van Hassel