Home
Open Menu

Bussum historisch tijdschrift, jaargang 32, nummer 2 (september 2016), pag 33


Passer en Winkelhaak

Nol Verhagen

     
 
Het Bussumse logegebouw met passer en winkelhaak

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel.
De illustraties zijn aanklikbaar voor een vergroting.

 

Wat verscholen achter een herenhuis aan de Brediusweg ligt het logegebouw van de Vrijmetselaars van Bussum en omgeving. Maar liefst zeven loges maken er gebruik van. Van buiten is het een nogal sober, rechttoe rechtaan uitziend gebouw. Alleen het vrijmetselaarslogo met de passer en de winkelhaak verraadt de bestemming ervan. De heren Schoofs, Solinger en Smeele maken mij verder wegwijs.

De beweging van de vrijmetselaars is in de Middeleeuwen ontstaan onder de bouwmeesters en werklieden die de grote kerken en kathedralen bouwden. Zij zwierven in ploegen door de landen van Europa, van het ene project naar het andere. Ze deelden de geheimen van hun stiel met elkaar en vormden zo kleine genootschappen, die met één been buiten de gewone samenleving stonden. Daardoor konden ze zich ook ontwikkelen tot wat wij nu vrijdenkers zouden noemen. De Frères Maçons (Frankrijk) en de Free Masons (Engeland) waren overigens geen metselaars, maar steenhouwers – vandaar ook een van hun andere symbolen, de hamer. Vanaf het begin speelt ook de tempel van de wijze koning Salomo een rol in hun beweging. Pas vanaf het begin van de achttiende eeuw wordt de vrijmetselarij een maatschappelijke beweging, waar ook niet-bouwvakkers toegang toe kregen. Ze behoudt ook dan de structuur van de gilde-organisatie, met leerlingen, gezellen en meesters.

      

De loges die gebruik maken van het gebouw aan de
Brediusweg 23A

 

De gebouwen van de Vrijmetselaars, zo ook het logegebouw in Bussum, zijn doortrokken van symboliek. Allereerst zijn daar de attributen van de bouwvakkers: naast passer en winkelhaak ook het schietlood, hamer en beitel en de waterpas. Daarnaast vind je er de hemeltekens: zon en maan en de sterrenbeelden. Het gewelf van de tempel op de eerste verdieping van het Bussumse logegebouw toont de sterrenhemel boven Bussum op 21 juni.

     

    
Het gewelf van de tempel, met de sterrenhemel boven Bussum

Maar het gebouw verwijst ook naar de tempel van Salomo. In de tempel vind je bijvoorbeeld de twee zuilen die Salomo’s tempel stutten. Bovendien zijn alle ruimten gedimensioneerd als een dubbel vierkant, een verwijzing naar de voorhof en de eigenlijke tempel. De vloeren van het gebouw zijn, net als die van alle andere logegebouwen, bekleed met zwarte en witte tegels, een verwijzing naar de dualiteit van de mens en van de kosmos, zoals we die ook kennen van het yin en yang uit de Chinese filosofie.

     
Een gedenkbord met symbolen van de Vrijmetselarij
 

De passer en de winkelhaak zijn de meest bekende symbolen van de Vrijmetselarij. Ook zij vormen een duaal paar: de kromming en de rechte hoek, de cirkel en het vierkant. Liefhebbers van symbolen kunnen bij de vrijmetselarij en zijn gebouwen hun hart ophalen. Daarom mogen ze zeker niet ontbreken in een nummer van het Bussums Historisch Tijdschrift dat gewijd is aan symbolen en iconen. Wie het allemaal in het echt wil zien kan op zaterdag 10 september (Open Monumentendag) tussen 12 en 17 uur terecht op de Brediusweg 23A.

 

 


.

 

Actueel

Dorpslied voor Bussum van Jules de Corte

Wijlen Jules de Corte maakte eind jaren zeventig een dorpslied voor Bussum. We kenden tot nu toe alleen de tekst, maar na een oproep kregen we via via een opname van een uitvoering ervan in een arrangement van Freddy Golden en zijn orkest. Die vertolking was op Koninginnedag 1979 in een uitzending van de Tros vanuit theater 't Spant in Bussum. Het werd gezongen door Helen Gaasbeek en ene Wilma. Jules de Corte was liedjesschrijver, componist, zanger en pianist. Hij was blind en overleed in 1996 op 71-jarige leeftijd. HIER de muziek met bijgaand de tekst.

Foto van de maand

December 2021

Op deze foto zien we een rij villa’s, die rond de vorige eeuwwisseling zijn gebouwd. Kenmerkend zijn de erkers, deze behoeven niet allemaal bewaard te zijn gebleven. Van belang is ook de bomenrij, die niet langs de rijweg staat maar vlak langs de tuingrens. Ook de bomen komen nu waarschijnlijk niet meer voor. Het kan zowel in Naarden als in Bussum zijn. Ondanks speurwerk zijn wij er niet in geslaagd de foto van een onderschrift te voorzien. Weet u waar dit is? Mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Vorderingen rond ingang documentatiecentrum

IngangHKB KopieHet documentatiecentrum van de Historische Kring Bussum is hopelijk nog deze week weer normaal toegankelijk. Volgens de uitvoerder maken de renovatie-activiteiten rond NS-station Naarden Bussum dat weer mogelijk. De komende dagen worden bouwhekken weggehaald. Het is verder de bedoeling dat begin volgend jaar de toegang tot de HKB compleet wordt vernieuwd. De hellingbaan en het bordes worden breder gemaakt. De afgelopen weken was de toegang naar het DC vrijwel helemaal belemmerd.(foto Jaap van Hassel)

Veel interesse voor lezingen over Van Eeden en Walden

Lezingen van HKB-vrijwilliger Klaas Oosterom over 'Frederik van Eeden en de kolonie Walden' hebben veel belangstelling getrokken. Helaas heeft hij maar een van drie lezingen voor de Volksuniversiteit Het Gooi kunnen houden. Die was op twee november. Latere eveneens volgeboekte bijeenkomsten moesten wegens coronamaatregelen worden afgelast. Die zullen op een later moment in de Bussumse bibliotheek worden gehouden. De verwachting is dat dit wel volgend jaar zal worden. Op het programma staat dan ook een gegidste fietstocht langs locaties die te maken hebben met Van Eeden en de kolonie Walden. Die tocht is nog steeds voorzien voor zaterdagmorgen 19 maart.

We hebben 53 gasten en geen leden online