Home
Open Menu

Contactblad Historische Kring Bussum 17/1 (mei 2001) pag. 27-29

Een kaartje aan de wand
Auteur: Gerard Langemeijer

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel.

Onderstaande illustraties zijn aanklikbaar voor een vergroting.

Een correctie op dit artikel is gepubliceerd in het volgende nummer:  Contactblad Historische Kring Bussum, jaargang 17, nummer 2 (september 2001), pag. 54-55.

Als men onze Historische Kring aan de Huizerweg 54 binnenstapt, zal men links naast de deur een plattegrondje van een gedeelte van Bussum aantreffen, zo ongeveer rond 1824. Het is bepaald geen gemakkelijk leesbaar kaartje, maar wel interessant. Ik moet bekennen wel wat "gerommeld" te hebben aan dat kaartje: zo heb ik enige straatnamen toegevoegd. Trouwens zonder straatnamen is de kaart nauwelijks te lezen of duidelijker gezegd : zich te oriënteren, alleen DEN BRINK stond er op. Het is een kadasterkaart en dat soort kaarten vraagt meestal om enige toelichting.

Kadasterkaarten hebben te maken met Napoleon, de man die altijd krap bij kas zat. Al die oorlogen die hij moest voeren kostten veel geld. Plunderen en belasting heffen was het middel, maar belasting heffen kan pas als je weet wat iemand bezit. Napoleon stierf in 1821 op het eiland Elba, maar zijn belastingplannen leefden kennelijk nog steeds. Zo beschikte Bussum over een fors boekwerk met op de buitenzijde de tekst:
Kadastrale kaarten van de gemeente Bussum vervaardigd onder de Administratie van H. Banis burgemeester door A. Oosterhout, landmeter der Eerste Klasse van het Kadaster in den Jare 1824 en wel:
A. Kaart van de gemeente Bussum
B. Blad sectie A het Spiegel (eerste blad)
" A het Spiegel inclusief het dorp
" B tot Huizerweg
" C de heide rond Bussum
Dat boek bevindt zich nu in het streekarchief Naarden. Naast dit boekwerk bestaan er ook zogenaamde kadastrale leggers. Per eigenaar wordt daarin verwezen naar de grond en opstallen zoals huizen, schuren enz. Die enorme klus, opmeten van de gronden en registreren van eigendommen kreeg bovengenoemde heer Oosterhout in 1832 klaar.

Een van zijn kaarten hangt nu bij onze Kring aan de wand en aan dat brokje geschiedenis lopen we zo gemakkelijk voorbij. Het is jammer dat we niet eerder uw aandacht op die kaart hebben gevestigd.



In een archiefkast staan bovendien twee kaartenbakjes die u veel kunnen vertellen over de eigenaars van de grond en opstallen. Nemen we als voorbeeld Klaas Fokker en zoeken vervolgens die naam op in een van de kaartenbakjes, dan vinden we Klaas Fokker geb. 1790 te Bussum. Overigens staat er nog meer op dat kaartje bijv. dat hij was gehuwd met Anna Koelink en dat Fokker veel gronden had en waar die gronden lagen. De bedoeling van deze toelichting is dat leden van onze Kring weten dat we veel belangrijke gegevens in huis hebben. Leden die zich in de geschiedenis van Bussum willen verdiepen, komen met die kaart aan de wand plus de kaartenbakjes met Bussumse familienamen zoals Gerrit van den Berg, Cornelis de Gooyer, Evert de Jager, Willem de Jong, Jan Kluck, Tijmen Majoor, Jan Ruyzendaal, Jan van Thienen en Theodorus Vrakking wel aan hun trekken. Met die gegevens krijgen we vaste Historische grond onder de voeten. Een klein voorbeeld. We keren terug naar Klaas Fokker op het afgebeelde kaartje. Zijn naam hebben we er even aan toegevoegd op het nummer 272 (het kadastrale nummer). Thans staat op die plek de Sint Vituskerk. In 1893 woonde de weduwe Fokker in de Sint Vitusstraat. De weduwe Klaas Fokker-Verver had gronden in de Veerstraat en ook veel bos en bouwland in het Spiegel. In feite bezaten de boeren alle gronden in het dorp, in het Spiegel, Prins Hendrikkwartier en andere buitengebieden. Opsporen via huisnummers is een onmogelijke zaak (omnummeringen). Alleen de kadastrale nummers zijn betrouwbaar. Oude telefoonboeken (de oudste in Bussum is van 1911) zijn betrouwbaar evenals oude adresboeken voor dat aangegeven jaartal. Op de Historische Kring hebben we zeer veel oude adresboeken, werk nog van mevrouw Guusje van Renes. Snuffel eens in de andere kaarten die de Kring bezit. Al was het alleen maar om die leuke namen die de Bussummers aan hun landje gaven zoals "De tien Schepels, Het Hoge Kampje, Ducatenkamp, Doctorskamp, Kerkkamp, Kampje Houtland, Kampje genaamd Keuken, Kattenkamp, Gerrit Bruinenkamp, De Ronduit, Brandjeskamp, Kamp Gobergen", enz. Ja, wat wil je als je nog geen straatnaam hebt, of zit ik verkeerd met die opmerking? Op ons kaartje aan de wand staat toch als vanouds "De Brink" vermeld, één naam dus in heel Bussum. Oude kaarten kunnen ons vermelden wat we cadeau kregen van Hilversum. Ik meen ooit aan de Kring kaarten van het Spiegel gegeven te hebben, jaartal 1824. Daarop heb ik met kleurkrijt de grondsoort aangegeven. Het resultaat was op de kadastrale gegevens ongeveer:
55% bruin = akkers
35% groen = bos
10% lichtgroen = weiland.
Een gerenommeerd blad als Tussen Vecht een Eem beschrijft op blz. 63 mei 2000 die situatie als volgt "... één wildernis met hakhout en zandwegen, met hier en daar een woning". Vermoedelijk overgenomen van Fabius. Helaas die beschrijving klopt niet met de kadastrale gegevens. Het blijft zinvol goed op de hoogte te zijn van kadastrale gegevens.



Foto-onderschrift:
In de Sint Vitusstraat woont nog steeds een familie Fokker.

Actueel

Dorpslied voor Bussum van Jules de Corte

Wijlen Jules de Corte maakte eind jaren zeventig een dorpslied voor Bussum. We kenden tot nu toe alleen de tekst, maar na een oproep kregen we via via een opname van een uitvoering ervan in een arrangement van Freddy Golden en zijn orkest. Die vertolking was op Koninginnedag 1979 in een uitzending van de Tros vanuit theater 't Spant in Bussum. Het werd gezongen door Helen Gaasbeek en ene Wilma. Jules de Corte was liedjesschrijver, componist, zanger en pianist. Hij was blind en overleed in 1996 op 71-jarige leeftijd. HIER de muziek met bijgaand de tekst.

Foto van de maand

December 2021

Op deze foto zien we een rij villa‚Äôs, die rond de vorige eeuwwisseling zijn gebouwd. Kenmerkend zijn de erkers, deze behoeven niet allemaal bewaard te zijn gebleven. Van belang is ook de bomenrij, die niet langs de rijweg staat maar vlak langs de tuingrens. Ook de bomen komen nu waarschijnlijk niet meer voor. Het kan zowel in Naarden als in Bussum zijn. Ondanks speurwerk zijn wij er niet in geslaagd de foto van een onderschrift te voorzien. Weet u waar dit is? Mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Vorderingen rond ingang documentatiecentrum

IngangHKB KopieHet documentatiecentrum van de Historische Kring Bussum is hopelijk nog deze week weer normaal toegankelijk. Volgens de uitvoerder maken de renovatie-activiteiten rond NS-station Naarden Bussum dat weer mogelijk. De komende dagen worden bouwhekken weggehaald. Het is verder de bedoeling dat begin volgend jaar de toegang tot de HKB compleet wordt vernieuwd. De hellingbaan en het bordes worden breder gemaakt. De afgelopen weken was de toegang naar het DC vrijwel helemaal belemmerd.(foto Jaap van Hassel)

Veel interesse voor lezingen over Van Eeden en Walden

Lezingen van HKB-vrijwilliger Klaas Oosterom over 'Frederik van Eeden en de kolonie Walden' hebben veel belangstelling getrokken. Helaas heeft hij maar een van drie lezingen voor de Volksuniversiteit Het Gooi kunnen houden. Die was op twee november. Latere eveneens volgeboekte bijeenkomsten moesten wegens coronamaatregelen worden afgelast. Die zullen op een later moment in de Bussumse bibliotheek worden gehouden. De verwachting is dat dit wel volgend jaar zal worden. Op het programma staat dan ook een gegidste fietstocht langs locaties die te maken hebben met Van Eeden en de kolonie Walden. Die tocht is nog steeds voorzien voor zaterdagmorgen 19 maart.

We hebben 95 gasten en geen leden online