Home
Open Menu

Bussums Historisch Tijdschrift 22/1 (juli 2006) pag. 34-35

Operatie Bulldozer - de ontruiming van Hagen

Auteur: Nel Krijnen-Van Gog

 

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel.

Onderstaande illustratie is aanklikbaar voor een vergroting.

Alle woningen en bouwsels moesten weg toen de gemeente in 1948 de nieuwbouw in de Eng verder uit ging breiden. Ook de illegale bouwsels met hun clandestiene bewoners moesten verdwijnen. Dit had heel wat voeten in de aarde en gebeurde vaak niet van de ene op de andere dag.

Voor de meeste bewoners van de Eng was het wel duidelijk dat er niets anders opzat dan hun woon- en werkplaatsen te slopen en te vertrekken. De operatie opruimingvan de gemeente gaf ze ruimschoots de tijd. Een enkeling ging onder protest, zoals de man die een tankgracht om zijn bezittingen had gegraven. De in 1910 te Eemnes geboren Wouter Hagen maakte het de gemeente wel heel erg lastig. Zijn ontruiming werd in de krant beschreven als “operatie bulldozer”, of de “bulldozer affaire”.



Foto-onderschrift:
Het huis van Wouter Hagen

Deze Wouter was met zijn ouders en elf broers en zussen in 1933 vanuit Eemnes aan de Laarderweg 124 in Bussum komen wonen.

In 1937 trouwde hij met Klara Majoor uit Laren. Zonder de in de gemeentelijke bouw- en woonverordening vereiste vergunningen, begon hij een varkensmesterij en hield hij kippen. De gemeente Bussum gedoogde de bouwsels tot in dat deel van de Eng ook de nieuwbouw oprukte.

Op 26 januari 1956 kreeg Hagen bevel de zonder toestemming gebouwde opstallen te (laten) slopen. Omdat het gezin Hagen toch ergens moest wonen, stelde de gemeente hem tegelijkertijd per 30 januari een nieuwe woning aan de Stuyvensantstraat ter beschikking. Hagen reageerde eerst niet, maar vroeg op 17 maart toch om uitstel voor drie maanden, zodat hij zijn varkens kon afmesten. Daarna zou hij gaan slopen. Hij kreeg uitstel voor de varkenstallen tot juli, de rest moest in april afgebroken en opgeruimd zijn. Toen Hagen uiteindelijk zijn nieuwbouwwoning betrok, was hij tegelijk verplicht om de rest te slopen.

Maar Hagen had andere plannen. Hij sloopte alleen zijn oude houten huis, liet de varkenstallen en andere opstallen staan en hij bleef ze ook gebruiken. In april 1957 werd duidelijk dat Hagen nog niets gesloopt had en zelfs geen aanstalten maakte om dit te gaan doen. De tijd begon te dringen want de gemeente had de grond hard nodig voor de bouw van 122 woningen. Ze eiste onmiddellijke ontruiming van het terrein. Voordat het ultimatum op 1 oktober 1957 afliep, kreeg Hagen nog een laatste kans zijn spullen weg te halen. Hij deed niets. Om acht uur ‘s ochtends ging de bulldozer aan het werk. Hagen stond erbij en keek ernaar.

Eerst werden de aanwezige varkens door een veewagen naar de schutstallen van het gemeentelijke slachthuis vervoerd. Eigendommen van Hagen, waaronder koopwaar waarmee hij op de markt stond en de nog goede dakpannen die er opgeslagen lagen, werden met een vrachtwagen van de gemeente naar zijn huis gebracht. Een mestvaalt die toebehoorde aan een ander, werd wel door deze persoon afgevoerd. De opstallen bestonden uit drie houten varkensstallen, een houten schuurtje en een kippenhok. De varkensstal was in redelijke staat, de andere gebouwen waren er slecht aan toe. Alles werd in zijn geheel aan de kant geschoven. Achteraf bleek dat de varkensstal en de varkens niet meer van Hagen waren. De varkens werden een dag later al afgehaald door W.Lamme uit Loosdrecht. Hij moest voor de stalling, het voer en loon voor het slachthuispersoneel ƒ 55.02 betalen. De hele ontruiming had maar liefst zeven uur geduurd, het vervoer van de materialen kostte drie en een half manuur, en de kosten waren ƒ 252,45.

Ook al was Hagen in gebreke gebleven door niet zelf te slopen, toch begon hij een proces tegen de gemeente. Hagen vond dat hij door de gemeente gedupeerd was en dat hij door het ruimen met de bulldozer meer schade had geleden dan wanneer het met handkracht was gebeurd. De bulldozer had er vuilnisbelt van gemaakt, van 60 meter lang, 6 à 7 meter hoog en 10 meter breed. De schade zou ca. ƒ 15.000 bedragen. De rechtbank bepaalde echter dat Hagen eerst maar moest bewijzen dat hij bij de ontruiming meer schade had geleden dan nodig was. Ook in hoger beroep bleef de rechtbank erbij dat Hagen eerst moest aantonen dat het zonder bulldozer sneller, beter en goedkoper had gekund.
De operatie bulldozer was afgesloten.

Actueel

Dorpslied voor Bussum van Jules de Corte

Wijlen Jules de Corte maakte eind jaren zeventig een dorpslied voor Bussum. We kenden tot nu toe alleen de tekst, maar na een oproep kregen we via via een opname van een uitvoering ervan in een arrangement van Freddy Golden en zijn orkest. Die vertolking was op Koninginnedag 1979 in een uitzending van de Tros vanuit theater 't Spant in Bussum. Het werd gezongen door Helen Gaasbeek en ene Wilma. Jules de Corte was liedjesschrijver, componist, zanger en pianist. Hij was blind en overleed in 1996 op 71-jarige leeftijd. HIER de muziek met bijgaand de tekst.

Foto van de maand

December 2021

Op deze foto zien we een rij villa‚Äôs, die rond de vorige eeuwwisseling zijn gebouwd. Kenmerkend zijn de erkers, deze behoeven niet allemaal bewaard te zijn gebleven. Van belang is ook de bomenrij, die niet langs de rijweg staat maar vlak langs de tuingrens. Ook de bomen komen nu waarschijnlijk niet meer voor. Het kan zowel in Naarden als in Bussum zijn. Ondanks speurwerk zijn wij er niet in geslaagd de foto van een onderschrift te voorzien. Weet u waar dit is? Mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Vorderingen rond ingang documentatiecentrum

IngangHKB KopieHet documentatiecentrum van de Historische Kring Bussum is hopelijk nog deze week weer normaal toegankelijk. Volgens de uitvoerder maken de renovatie-activiteiten rond NS-station Naarden Bussum dat weer mogelijk. De komende dagen worden bouwhekken weggehaald. Het is verder de bedoeling dat begin volgend jaar de toegang tot de HKB compleet wordt vernieuwd. De hellingbaan en het bordes worden breder gemaakt. De afgelopen weken was de toegang naar het DC vrijwel helemaal belemmerd.(foto Jaap van Hassel)

Veel interesse voor lezingen over Van Eeden en Walden

Lezingen van HKB-vrijwilliger Klaas Oosterom over 'Frederik van Eeden en de kolonie Walden' hebben veel belangstelling getrokken. Helaas heeft hij maar een van drie lezingen voor de Volksuniversiteit Het Gooi kunnen houden. Die was op twee november. Latere eveneens volgeboekte bijeenkomsten moesten wegens coronamaatregelen worden afgelast. Die zullen op een later moment in de Bussumse bibliotheek worden gehouden. De verwachting is dat dit wel volgend jaar zal worden. Op het programma staat dan ook een gegidste fietstocht langs locaties die te maken hebben met Van Eeden en de kolonie Walden. Die tocht is nog steeds voorzien voor zaterdagmorgen 19 maart.

We hebben 108 gasten en geen leden online