Home
Open Menu

Bussums Historisch Tijdschrift 22/1 (juli 2006) pag. 27-29

Druiven van Bussumse bodem - de fruitkwekerij van Dankmeijer

Auteur: Hans Jonker

 

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel.

Onderstaande illustraties zijn aanklikbaar voor een vergroting.

Op 7 december 1910 vraagt de Amsterdamse handelaar in koloniale waren W.J. Dankmeijer bij de gemeente Bussum een vergunning aan voor de bouw van een woonhuis met veestallen. Hij is van plan deze te bouwen op de Bussummer Eng aan het zogenaamde Laarderpaadje. De grond had hij eerder gekocht van de Hilversumse grootgrondbezitter Johannes Verbeek.

Zoals veel grond op de eng is ook het terrein waarop Dankmeijer wil bouwen begroeid met eiken hakhout. We weten dat hij dit laat veilen op 14 januari 1911.

Als zijn vrouw kort na de vestiging van het gezin overlijdt, verhuist Dankmeijer naar buiten Bususm en neemt zijn zoon en naamdrager het eigendom van het - uiteraard houten -  huis Heidehoeve over. Willem Johannes Dankmeijer junior besluit een boomgaard in te richten. De enggrond is echter niet zomaar geschikt voor het kweken van fruitbomen. Dus laat hij karrenvrachten met mest in de vijf rijen plantgaten storten. Later bouwt Dankmeijer ook een tweetal kassen op het terrein. Dit uitgebreide tuinbedrijf lag ongeveer waar nu de Karel Doormanlaan loopt.

De kwekerij was niet omrasterd, zodat veel van de appels en peren in de grijpgrage handen van passanten vielen. De jarenlange afsluiting van grote gedeelten van de eng op gezag van de militaire autoriteiten gedurende de mobilisatietijd rond 1914-1918 gaf tijdelijk bescherming tegen deze verleiding.

 

Foto-onderschrift:
De kwekerij op een luchtfoto uit 1924


 
Foto-onderschrift:
Foto coll. Winthorst, Streekarchief Naarden

Het huis is zo groot dat Dankmeijer gedeelten ervan verhuurt. Meerdere families wonen in de villa met het adres Voormeulenlaan 75 en later St. Janslaan 145.



Foto-onderschrift:
Foto coll. Winthorst, Streekarchief Naarden

De gemeente Bussum besluit in 1938 tot het bebouwen van de enggronden (zie het artikel Het uitbreidingsplan van 1938). In de oorlog probeert ze de benodigde gronden door aankoop en ruiling te verwerven. Dankmeijer werkt mee en sluit een overeenkomst met de gemeente.

Het gevolg is dat tuinderij niet meer onderhouden wordt en in verval raakt. De Gooische Courant schrijft op 6 september 1946: “…toen gingen de vruchtboomen zienderoogen achteruit en dat proces is voortgewoekerd, hand over hand. Voordurend vielen boomen weg, het doode hout kreeg meer en meer de overhand. In de laatste jaren is de druivenkas eveneens tot ontbinding gekomen en tenslotte geheel opgeruimd. Alleen de grondvesten en de doode wingerdranken geven nog de plaats aan van de vroegere heerlijkheid”.

De gemeente wilde uiteraard ten behoeve van de nieuwbouw de villa en de andere gebouwen slopen.

Pas in 1951 vertrokken de laatste bewoners en kon de bouw starten. Dankmeijer heeft ondertussen het kweken helemaal opgegeven. In het bevolkingsregister wordt bij W.J.Dankmeijer de beroepsvermelding “fruitkweker” vervangen door die van “masseur”. Mogelijk dat nog enkele wilde druiven in de tuinen van de Karel Doormanlaan aan de kwekerij herinneren.



Foto-onderschrift:
Gemeenteblad Bussum 1948, Streekarchief Naarden

Actueel

Dorpslied voor Bussum van Jules de Corte

Wijlen Jules de Corte maakte eind jaren zeventig een dorpslied voor Bussum. We kenden tot nu toe alleen de tekst, maar na een oproep kregen we via via een opname van een uitvoering ervan in een arrangement van Freddy Golden en zijn orkest. Die vertolking was op Koninginnedag 1979 in een uitzending van de Tros vanuit theater 't Spant in Bussum. Het werd gezongen door Helen Gaasbeek en ene Wilma. Jules de Corte was liedjesschrijver, componist, zanger en pianist. Hij was blind en overleed in 1996 op 71-jarige leeftijd. HIER de muziek met bijgaand de tekst.

Foto van de maand

December 2021

Op deze foto zien we een rij villa‚Äôs, die rond de vorige eeuwwisseling zijn gebouwd. Kenmerkend zijn de erkers, deze behoeven niet allemaal bewaard te zijn gebleven. Van belang is ook de bomenrij, die niet langs de rijweg staat maar vlak langs de tuingrens. Ook de bomen komen nu waarschijnlijk niet meer voor. Het kan zowel in Naarden als in Bussum zijn. Ondanks speurwerk zijn wij er niet in geslaagd de foto van een onderschrift te voorzien. Weet u waar dit is? Mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Vorderingen rond ingang documentatiecentrum

IngangHKB KopieHet documentatiecentrum van de Historische Kring Bussum is hopelijk nog deze week weer normaal toegankelijk. Volgens de uitvoerder maken de renovatie-activiteiten rond NS-station Naarden Bussum dat weer mogelijk. De komende dagen worden bouwhekken weggehaald. Het is verder de bedoeling dat begin volgend jaar de toegang tot de HKB compleet wordt vernieuwd. De hellingbaan en het bordes worden breder gemaakt. De afgelopen weken was de toegang naar het DC vrijwel helemaal belemmerd.(foto Jaap van Hassel)

Veel interesse voor lezingen over Van Eeden en Walden

Lezingen van HKB-vrijwilliger Klaas Oosterom over 'Frederik van Eeden en de kolonie Walden' hebben veel belangstelling getrokken. Helaas heeft hij maar een van drie lezingen voor de Volksuniversiteit Het Gooi kunnen houden. Die was op twee november. Latere eveneens volgeboekte bijeenkomsten moesten wegens coronamaatregelen worden afgelast. Die zullen op een later moment in de Bussumse bibliotheek worden gehouden. De verwachting is dat dit wel volgend jaar zal worden. Op het programma staat dan ook een gegidste fietstocht langs locaties die te maken hebben met Van Eeden en de kolonie Walden. Die tocht is nog steeds voorzien voor zaterdagmorgen 19 maart.

We hebben 166 gasten en geen leden online