Home
Open Menu
Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 35, nummer 3 (december 2019), pag 4-7

Sportpark Zuid 1850-2018: de geschiedenis van een plek

Nol Verhagen 

           
 
Opname omstreeks 1850
 
 
Opname omstreeks 1870
 
 
Opname omstreeks 1920
 
 
Opname omstreeks 1960
 
 
 Opname omstreeks 1970
   
 
 Opname omstreeks 1980

Klik hier voor de PDF versie van dit artikel
De afbeeldingen zijn aanklikbaar voor vergroting 

 

Midden in Bussum, ingeklemd tussen de Abraham Kuyperlaan, de Lorentzweg, de Voormeulenweg en de Ceintuurbaan, ligt Sportpark Zuid. Aan de hand van www.topotijdreis.nl kunnen we de geschiedenis  van die plek volgen. Topotijdreis maakt gebruik van de verschillende topografische kaarten die op gezette tijden van heel Nederland werden en worden gemaakt. Daarop is van iedere plek in  Nederland te zien hoe die zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld.

Omstreeks 1850 zien we dat het gebiedje waar zich nu Sportpark Zuid bevindt ver buiten de bebouwde kom van Bussum ligt, op de Bussumereng. Vanuit het dorp loopt een weg naar het oosten, de Huizerweg. Ten zuiden daarvan loopt de Voormeulenweg, niet meer dan een pad tussen de akkers. Wat nu de Laarderweg is, heet de Doodeweg, een herinnering aan de weg naar het kerkhof in Laren,  Sint Janskerkhof. Rechtsboven zien we nog net een stukje van de Amersfoortsestraatweg. In het midden is een lichte verhoging zichtbaar: daar zal enkele decennia later Werk IV verrijzen. Het hele gebied doet nog dienst als akkerland.

Rond 1870 treffen we op die lichte verhoging inderdaad Werk IV aan. Dit was het hoofdonderdeel van een ring van versterkingen ten zuiden van de Vesting Naarden. Het werd geflankeerd door  lunetten bij de Brinklaan en bij de kruising van de Huizerweg en de Amersfoortsestraatweg, met de daarbij behorende Verboden Kringen (niet op het kaartje aangeduid). Het gebied behoorde toen  nog tot de gemeente Hilversum. Om Werk IV te bouwen werd het terrein ten noorden daarvan afgegraven – daar ontstond dus een kuil. Het sportparkje dat daar later ontstond werd dan ook de Kuil genoemd.

Op het volgende kaartje van omstreeks 1920 is Werk IV (om strategische redenen?) maar schematisch aangeduid. We zien wel de bebouwing langzaam oprukken: ten noorden en ten zuiden van de Huizerweg  wordt inmiddels gebouwd. Linksonder is ook de Koningin Wilhelminaschool aangegeven, die in 1898 is gebouwd.

 

          
Opname uit 1938 (foto afkomstig uit Bussum van boven bekeken)
 

Dan hebben we een opname uit 1938. Tussen de Voormeulenweg en Werk IV is in de werkverschaffing een sportcomplex aangelegd. Ten zuiden van Werk IV is nog goed het restant aan akkertjes te zien,  die oorspronkelijk de hele eng besloegen.

Een grote sprong voorwaarts naar 1960. De bebouwing in het oostelijke en zuidelijke gebied van Bussum (respectievelijk het Bredius- en het Vondelkwartier en het gebied tussen de Huizerweg en  de Ceintuurbaan) is explosief gegroeid. In 1926 was de zogenoemde Kringenwet opgeheven en kon er eindelijk rondom de voormalige forten worden gebouwd. Er is ook een begin gemaakt met de  ontwikkeling van de Westereng (de Ceintuurbaan bestond in 1960 al, maar is op deze kaart nog niet aangegeven). Het gebied rond Werk IV is nu helemaal in gebruik genomen als sportpark.

In 1970 is de Westereng volgebouwd. Er wordt nu ook in de Oostereng gebouwd. Het sportpark is al vrijwel helemaal omringd door bebouwing. ’t Spant staat nog niet op deze kaart, hoewel dat al  in 1969 is opgeleverd.

In 1980 vinden we ’t Spant wel terug. Ook is nu voor het eerst sprake van het sportpark. Rechtsboven is de A1 duidelijk waarneembaar. 

          
Opname omstreeks 2018
 

Tot slot een opname uit 2018. ’t Spant is veranderd in Spant!
De s’jes ten noorden en ten zuiden van Spant! markeren de ligging van de atletiekbaan en de velden van SDO.

Bussum is zo goed als af.

 

 

 

 

 

 

Actueel

Herdenkingssteen Toonkunst weer te zien.

Onze vereniging heeft allerlei bijzondere voorwerpen in bezit, ook heel zware gevallen zoals (gevel)stenen. Een mooie bestemming voor zulke geschenken is moeilijk te vinden, maar af en toe is het raak. De herdenkingssteen '75 jaar Toonkunst Bussum' heeft eindelijk een goede plek gekregen in het gerenoveerde Bensdorp-complex, vlakbij het restant van de oude fabrieksschoorsteen aan de Nieuwe Spiegelstraat. De steen heeft ooit gehangen in de oude muziekschool aan de 's Gravelandseweg.

Lees meer...

Actueel

Herdenking Burgermoord Naarden

Op 1 december 1572 werd Naarden ingenomen door het regeringsleger onder leiding van de Spaanse kapitein Julian Romero. Op donderdagavond 1 december 2022 – precies 450 jaar later – worden de gebeurtenissen herdacht in de Grote Kerk van Naarden. Drie bekende historici laten hun licht schijnen over de gebeurtenissen op 1 december 1572.  Lees hier meer over de herdenking: Herdenking Naardense burgermoord | 1572 Geboorte van Nederland.Je kunt je hier aanmelden: Evenementenkalender - Geboorte van Nederland 1572 (gooisemeren.nl).

Foto van de maand

December 2022

Op deze plek aan de Nwe ’s-Gravelandseweg 38 stond de villa Nieuwburg. Hierin werd op 24 april 1920 de lyceumafdeling gevestigd van de Luitgardeschool, een kostschool voor meisjes. In 1923 werden ook jongens toegelaten en ging de school het (Christelijk) Lyceum heetten. In 1925 en 1934 werd de villa uitgebreid met flinke aanbouwen. In 1955 werd de villa gesloopt, het hoofdgebouw gedeeltelijk vernieuwd en aanmerkelijk vergroot. De naam werd nu gewijzigd in Willem de Zwijger College. Het gebouw staat nu op de nominatie om gesloopt te worden en de school zal als Montessori Lyceum worden gevestigd in een nog te bouwen  schoolgebouw aan de Franse Kampweg.

HKB Nieuws

Jumbo-album nu online

Het Jumbo-geschiedenisalbum dat in januari dit jaar werd gepresenteerd staat met toestemming van de supermarkt nu op onze website. Het album beslaat tweehonderd jaar Bussumse geschiedenis geïllustreerd met 176 plaatjes. Met het oog op de grote belangstelling is een keer een ruilbeurs van plakplaatjes geweest in het Bussumse Jumbo-filiaal, en er was onlangs nog tijdens de Open Dag van onze vereniging gelegenheid om missende plaatjes te zoeken. Voor wie het album uiteindelijk toch niet vol heeft weten te plakken is dit goed nieuws. Het staat nu online en kan worden gedownload en desgewenst geprint. Ja heus, alle plaatjes staan er in ! Het boekwerkje is samengesteld door medewerkers van de Historische Kring Bussum. Zij stellen het bijzonder op prijs dat hun werk nu digitaal kan worden gepresenteerd. Klik HIER om het album te bekijken.

We hebben 265 gasten en geen leden online