HOME HKB
Open Menu
1Contactblad van de Historische Kring Bussum,  jaargang 3, nummer 1 (oktober 1986) pag 11-13

De Openbare Leeszaal en Bibliotheek in de 30er jaren

M. Jensma-Marx

Klik hier voor de PDF versie van dit artikel
De afbeeldingen zijn aanklikbaar voor vergroting

 

"Opgericht in den jare 1913" zoals er in zwierige letters boven de ingang staat, was de O.L.B. na twintig jaar een begrip voor velen geworden. Binnenkomend in de hal, werd men direct door een groot bord tot stilte gemaand. Even verder kwam men in de ruimte onder de lichtkoepel, waar op een verhoging de dienstdoende assistente achter kaartenbakken troonde en mooi zicht had op de krankrantenzaal, de grote leeszaal en de open boekerij.

In lang niet alle openbare bibliotheken hadden de lezers zelf toegang tot de boeken; door de meesten werd het zeer gewaardeerd dat ze zelf konden uitzoeken. De enkeling, die dat moeilijk vond, werd natuurlijk geholpen. Helaas waren er ook toen al minder eerlijke lezers en verdween er wel eens een boek. Dit werd in de tweede wereldoorlog zo erg, dat o.a. practisch alle kookboeken verdwenen en er een verbod kwam om tassen mee te nemen in de boekerij.

      
Bussum. Openbare Leeszaal Generaal de la Reijlaan
 

De geldmiddelen waren zeer beperkt, maar desondanks stond de bibliotheek wat boeken en tijdschriften betreft op behoorlijk peil, mede dank zij de bemoeienissen bij aanschaf van de Boekencommissie, waarin ondermeer Dr. A. Saalborn en Mevr. Wolff-Gerzon zitting hadden. Er was ook een goede muziek-bibliotheek, waarvan veelvuldig gebruik gemaakt werd. Door de beperkte financiën was de maatregel ontstaan, dat het gehele personeel (ook de volontairs, die in opleiding waren en 3 jaar lang geen cent verdienden) zijn eigen koffie en thee moest betalen. Aan het einde van de maand kreeg ieder te horen, wat hij of zij betalen moest - een ondenkbare toestand in deze tijd.

In de grote leeszaal, met tafels keurig in het gelid liggende tijdschriften in 't midden en kleine schrijftafeld langs de kanten, heerste een gewijde stilte. Mits je 18 jaar was, had je vrije toegang hier, maar voor jongeren was een uitzondering mogelijk. ie rustige ('s winters goed verwarmde) leeszaal was heerlijk voor huiswerk en studie met uitstekende woordenboeken en andere naslagwerken onder handbereik. Maar praten met je overbuurman over een vertaling of iets anders lokte onmiddellijk een reprimande uit: stilte was geboden - die tijd was nu eenmaal schools.

De kleine krantenzaal werd ook druk bezocht, enkele gepensioneerden waren er vaste klanten. Daarnaast lag de binderij, één van de twee vertrekken waar zon binnen kwam!  De binder-conciërge repareerde hier boeken en bond ze waar nodig in solide, maar saaie donkerrode banden. Hij zat meestal voor het raam te werken en wanneer hij mensen hun geleende boeken onder de snelbinder zag duwen, tikte hij tegen het raam en vertelde dat zo de boeken vernield werden.

De kamer van de directrice lag op het N.O. naast de tijdschriftenzaal. In de tijd dat de verwarming niet brandde was het er kil. De directrice Mej. A.M. Gerber, die reumatisch was, had het er zodoende moeilijk.

Boven de ingangspartij lag nog een kamer, vriendelijk en zonnig, tussen twee grote zolders. Hier werden op vrijdag de tijdschriftenportefeuilles behandeld. Men kon de inhoud van eigen portefeuille samenstellen aan de hand van de in de Leeszaal aanwezige tijdschriften.

In de grote vacantie was het boven druk. Dan kwamen van de lagere scholen de schoolbibliotheken thuis. De boeken daarvan moesten worden nagezien, zo nodig gerepareerd, opnieuw gekaft of gebonden. Dan werden aan de hand van wenslijsten de scholen opnieuw bevoorraad.

   
     
Kinderbibliotheek na een drukke uitleen.

 In een apart gebouwtje aan de westkant met een eigen ingang lag de kinderbibliotheek, die tweemaal per week open was. Het kon er knap druk zijn en de kasten leken dan na afloop wel een slagveld. De boeken waren in leeftijdsgroepen ondergebracht en eigenlijk mocht je geen boek uit een 'oudere' kast lenen, hoewel er soms een oogje werd toegeknepen. De toenmaals "gevaarlijk" geachte boeken, zoals de romans van Zola en 'De Jordaan' van Querido, waren alleen op verzoek te verkrijgen. Wonderlijk genoeg stonden de Franse uitgaven van Zola gewoon in de kasten; de kennis van Frans was kennelijk een bescherming tegen slechte invloeden, of was je door die kennis toch al bedorven?

Tot slot de namen van de bestuursleden, die in deze jaren leiding gaven aan de O.L.B.:
Dr. D. Reinders, voorzitter
Mr. J.P.C. v.d. Burgh, secretaris
Mr. W.H. Dudok van Heel, vicevoorzitter
Mej. J. Zwaardemaker, penningmeester
Dr. W. J. Thijssen, 2e secretaris-penningmeester.

Voorjaar 1986 M. Jensma-Marx

 

 

 

Actueel

Raadsdebat Villa Eikenhof

De toekomst van de ‘Van Gogh-villa' Eikenhof aan de Regentesselaan is voorlopig nog ongewis. Dat valt op te maken uit een reactie van wethouder Alexander Luijten. In een motie van meer partijen is gevraagd te onderzoeken of de villa die eerder bewoond is geweest door Jo Bonger, de schoonzuster van Vincent van Gogh, behouden kan blijven en (monumentale) bescherming kan verkrijgen om het ook voor de langere termijn te behouden en hiertoe zo mogelijk besluitvorming in gang te zetten. De wethouder noemde de motie een aanmoediging voor het streven om dit soort monumenten zoveel mogelijk te behouden. Maar hij wees er op dat een onderzoek nodig is om tot een zorgvuldige afweging te komen tussen het publieke belang en de belangen van de eigenaar die het pand wil slopen om plaats te maken voor nieuwbouw. Volgens de wethouder kan over een eventuele beschermde status niet vandaag of morgen een besluit  worden genomen. 

Foto van de maand

Juli 2020

    

Wat zien wij hier? Waar is deze ingebouwde woning te bewonderen in Bussum? Of is de bewuste woning inmiddels gesloopt? Weet u hier iets over te melden, de HKB hoort het graag! 

 

Reacties vorige foto van de maand

Helaas zijn wij niet veel wijzer geworden, blijkbaar is de locatie lastig te herkennen. Wij wachten rustig af of er alsnog een goede suggestie komt.

 

We hebben 59 gasten en geen leden online