Home
Open Menu
Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 34, nummer 2 (september 2018), pag 16-17

Europa in Bussum

Virginia Pinto Masís

Klik hier voor de pdf van dit artikel
De illustraties zijn aanklikbaar voor een vergroting

 

In de 50 jaar voor en na de vorige eeuwwisseling volgden de ontwikkelingen in de architectuur elkaar snel op. De bouwstijlen die zo ontstonden hebben nadrukkelijk hun sporen achtergelaten in Bussum. Ze hadden vaak gemeenschappelijke voorgangers en inspiratiebronnen, die dateren van het midden van de 19de eeuw. Zo waren ze allemaal voorstander van ambachtelijk handwerk en streefden ze er allemaal naar om alle vormgeving in en rond het huis, van het meubilair tot de gordijnen en van de deurklinken tot het servies, op elkaar af te stemmen. Dit idee van het Gesamtkunstwerk werd gepropageerd door William Morris en de Arts-and-craftsbeweging. De diverse bouwstijlen verschilden vooral in hun oriëntatie (religieus, maatschappelijk of juist individualistisch) en in de manier van bouwen. Maar de scheidslijnen tussen de ene en andere stijl waren niet scherp gemarkeerd. Vaak bouwden architecten in een eclectische stijl, met elementen die ontleend waren aan verschillende benaderingen. Of ze schoven tijdens hun loopbaan op van de ene naar de andere opvatting.

 

Historiserende stijl

De Historiserende stijl ontleende zijn inspiratie aan het (verre) verleden: de klassieke oudheid, de middeleeuwen, of de renaissance. Onder de historiserende stijl vallen een aantal ‘neo-stijlen’, die teruggrijpen op bepaalde periodes uit de geschiedenis. Zo bouwde Pierre Cuypers zijn kerken, waaronder de St. Vituskerk in Bussum, voornamelijk in neo-Gotische stijl, waarbij hij de grote kathedralen uit de middeleeuwen als voor beeld nam. Het Rijksmuseum en het Centraal  Station, beide in Amsterdam, ontwierp hij echter in neo-Hollandse stijl.

       
 
Sarah’s Cottage

 

Cottage-stijl

Het landelijke, schilderachtige en huiselijke karakter van de Cottage-stijl was gebaseerd op de vormen van traditionele boerenwoningen. Zadeldaken in riet of bekleed met leisteen, spectaculaire schoorstenen, muren met vakwerk en gedecoreerd metselwerk, balkons en erkers, en portieken met houtsnijwerk moesten de knusheid en de romantiek van het platteland uitstralen.
Een mooi voorbeeld daarvan in onze eigen omgeving is woonhuis Sarah’s Cottage aan de Nieuwe ’s Gravelandseweg 12 van de Bussumse architect C.J. Kruisweg.

Rationalisme

De Rationalisten vormden een sociaal geïnspireerde beweging. Regelmaat en eenheid, gebaseerd op de toepassing van wiskundige principes resulteerden in een strakke, sobere en rechtlijnige architectuur. De Beurs van Berlage in Amsterdam is hiervan een beroemd voorbeeld.
In Bussum is deze stijl terug te vinden in veel woonhuizen van de hand van K.P.C. de Bazel, waaronder villa De Wingerd, op de hoek van Parklaan en de Meerweg.

 

       
Villa de Wingerd
 

Jugendstil

Art Nouveau of Jugendstil daarentegen legde juist de nadruk op ornamentiek of versiering. Deze stijl wordt gekenmerkt door het toepassen van motieven uit de natuur en de dierenwereld, sierlijke lijnen, ranke vormen en een asymmetrische indeling.
Deze stijl is in Bussum vertegenwoordigd door het pand op de hoek van de Stationsweg en de Generaal de la Reylaan, met de tegeltableaus voor Van Houten, van de hand van Wiggers de Vries (zie elders in dit nummer).

        
 
Nassaulaan 40-48

 

Amsterdamse School

Het Expressionisme of de Amsterdamse School voerde de ornamentiek een stuk verder en verwerkte die in golvende gevels van baksteen, een rijkdom aan dakvormen met soms verticale dakpannen, geribde of gezaagde houten versieringen, fantastische, soms massief aandoende bouwvolumes met nadruk op sierlijke gevelbeëindigingen.
In Bussum is daarvan een voorbeeld te vinden in het woon/winkelgebouw aan het eind van de Nassaulaan (tegenover de Hema) van H.F. Sijmons en in de Spiegelkerk van de hand van Th. Rueter.

 

 

 

Actueel

Dorpslied voor Bussum van Jules de Corte

Wijlen Jules de Corte maakte eind jaren zeventig een dorpslied voor Bussum. We kenden tot nu toe alleen de tekst, maar na een oproep kregen we via via een opname van een uitvoering ervan in een arrangement van Freddy Golden en zijn orkest. Die vertolking was op Koninginnedag 1979 in een uitzending van de Tros vanuit theater 't Spant in Bussum. Het werd gezongen door Helen Gaasbeek en ene Wilma. Jules de Corte was liedjesschrijver, componist, zanger en pianist. Hij was blind en overleed in 1996 op 71-jarige leeftijd. HIER de muziek met bijgaand de tekst.

Foto van de maand

December 2021

Op deze foto zien we een rij villa’s, die rond de vorige eeuwwisseling zijn gebouwd. Kenmerkend zijn de erkers, deze behoeven niet allemaal bewaard te zijn gebleven. Van belang is ook de bomenrij, die niet langs de rijweg staat maar vlak langs de tuingrens. Ook de bomen komen nu waarschijnlijk niet meer voor. Het kan zowel in Naarden als in Bussum zijn. Ondanks speurwerk zijn wij er niet in geslaagd de foto van een onderschrift te voorzien. Weet u waar dit is? Mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Vorderingen rond ingang documentatiecentrum

IngangHKB KopieHet documentatiecentrum van de Historische Kring Bussum is hopelijk nog deze week weer normaal toegankelijk. Volgens de uitvoerder maken de renovatie-activiteiten rond NS-station Naarden Bussum dat weer mogelijk. De komende dagen worden bouwhekken weggehaald. Het is verder de bedoeling dat begin volgend jaar de toegang tot de HKB compleet wordt vernieuwd. De hellingbaan en het bordes worden breder gemaakt. De afgelopen weken was de toegang naar het DC vrijwel helemaal belemmerd.(foto Jaap van Hassel)

Veel interesse voor lezingen over Van Eeden en Walden

Lezingen van HKB-vrijwilliger Klaas Oosterom over 'Frederik van Eeden en de kolonie Walden' hebben veel belangstelling getrokken. Helaas heeft hij maar een van drie lezingen voor de Volksuniversiteit Het Gooi kunnen houden. Die was op twee november. Latere eveneens volgeboekte bijeenkomsten moesten wegens coronamaatregelen worden afgelast. Die zullen op een later moment in de Bussumse bibliotheek worden gehouden. De verwachting is dat dit wel volgend jaar zal worden. Op het programma staat dan ook een gegidste fietstocht langs locaties die te maken hebben met Van Eeden en de kolonie Walden. Die tocht is nog steeds voorzien voor zaterdagmorgen 19 maart.

We hebben 215 gasten en geen leden online