Home
Open Menu
Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 37, nummer 2 (september 2021), pag 38-40

Villa Amalia: hoe Vietnamese bootvluchtelingen in een Bussums monument onderdak vonden

 

Jan Schippers

Klik hier voor de PDF versie van dit artikel

De afbeeldingen zijn aanklikbaar voor vergroting

Overal in Nederland zijn kraampjes te vinden met Vietnamese loempia’s. Ook zijn er talloze Vietnamese restaurants. Die kwamen er in de nasleep van de bootvluchtelingencrisis eind jaren zeventig. Achthonderdduizend Vietnamezen hadden in bootjes een goed heenkomen gezocht. Na internationaal overleg kwamen velen van hen naar het westen, ook naar Nederland en zelfs naar Bussum. De Vietnamezen werden met open armen ontvangen, in het begin vooral in gastgezinnen. De hartelijke ontvangst van toen staat in schril contrast met de vluchtelingencrisis van nu, waarbij mensen die met bootjes Europa proberen te bereiken vaak worden opgesloten in kampen.

 

Op de vlucht

 bht37 2h01t  

De Vietnamezen waren na het einde van de Vietnamoorlog in 1975 op de vlucht geslagen uit angst voor het nieuwe communistische regime. De Amerikanen waren op 30 april 1975 overhaast vertrokken na de verloren slag om Saigon. Een onbekend aantal Vietnamezen die met de Amerikanen hadden samengewerkt, stapten tussen 1975 en 1982 in bootjes, hoewel zij wisten dat talloze gevaren hen op hun tocht bedreigden. Duizenden Vietnamezen verdronken in de Golf van Tonkin of werden door Thaise piraten overvallen. Veel vluchtelingen vertrokken vanuit Vung Tao, een havenstad aan de zuidkust van Vietnam, alwaar een levendige vluchtelingenhandel ontstond. Er liepen voortdurend standaard-vluchtelingenbootjes van stapel, die een groot probleem voor het scheepvaartverkeer in de Zuid-Chinese Zee vormden. Bootjes zonken soms dicht bij langsvarende koopvaardijschepen op de drukke scheepvaartroutes tussen Singapore en Hongkong. Ook voor de ogen van Nederlanders. Zo speelde zich in juni 1979 een drama af rond het Nederlandse boorschip Neddril2. Een gammel, half gezonken bootje met vluchtelingen kwam langszij. Van de opvarenden werden er 243 gered, 80 van hen verdronken.

 

Een internationaal hulpprogramma

Op 20 juli opende de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN in Genève een internationale conferentie over vluchtelingen in Zuidoost-Azië. Deze conferentie was bedoeld om een internationaal hulpprogramma op te zetten voor de honderdduizenden vluchtelingen uit Vietnam, Laos en Cambodja. In oktober 1979 kwam een groep Vietnamezen op Schiphol aan. Het was de grootste groep die tot dan toe in Nederland was opgevangen. Deze groep van 154 vluchtelingen bestond grotendeels uit kinderen die waren opgepikt door het schip Steenkerk. De groep werd tijdelijk opgevangen in Bussum en Noordwijk. Uiteindelijk kwamen naar schatting 16.000 Vietnamezen in Nederland terecht.

 

De opvang in Bussum

   bht37 2h02t

In Bussum werd de opvang en huisvesting van bootvluchtelingen actueel in september 1979. Stichting Sinnehoek, die zich onder andere bezighield met de opvang van ‘geestelijk gehandicapte bejaarden’, bood aan het ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk enkele van haar panden aan voor de opvang van Vietnamezen. Het ging om De Lijster aan de Graaf Wichmanlaan, een pand aan het Nassaupark en de roemruchte villa Amalia aan de Meerweg, ‘het huis met de beelden’.
Het gemeentebestuur had bezwaren, vooral ten aanzien van villa Amalia. Welis­waar werd aan Sinnehoek tot 1 januari 1981 vrijstelling verleend om de begane grond aan de woonbestemming te onttrekken, de bovenverdieping mocht alleen gebruikt worden voor ‘normale’ bewoning. Uiteindelijk werd toch toestemming gegeven voor tijdelijke huisvesting van Vietnamese bootvluchtelingen. De garage werd verbouwd tot een crèche voor de Vietnamese kindertjes. In deze villa vonden zo’n dertig tot veertig onvolledige gezinnen onderdak, onder wie veel alleenstaanden en kinderen zonder ouders. De meesten van hen waren kinderen die door een oom of tante, oudere broer of zuster op de vlucht waren meegenomen.
De opvang in villa Amalia heeft overigens niet lang geduurd, want in 1980 werd het pand alweer verkocht. Heel even konden de Vietnamese vluchtelingen ons monument tot hun thuis maken, om het landelijke OMD­thema van dit jaar te parafraseren. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat villa Amalia op dat moment nog geen monument was – die status werd pas in 2000 toegekend.

bht37 2h03t   
   

Loempia’s

Een aantal Bussumse particulieren trok zich het lot van de vluchtelingen persoonlijk aan. Uit het contact met gezinnen en/of kinderen groeide een hechte hand die soms is blijven bestaan, ook nadat de Vietnamezen uit Bussum waren vertrokken. Uit briefwisselingen blijkt dat deze contacten door de Vietnamezen bijzonder gewaardeerd werden. Veel Vietnamezen die in Nederland waren terechtgekomen, keerden later terug naar hun land. Enkele duizenden die wilden blijven, hadden weinig problemen met integreren. Velen werkten bij restaurants en visafslagen, maar sommigen deden ook hoger gekwalificeerd werk. Hoe dan ook: vooral het beeld van de loempiakraam blijft ons herinneren aan de vluchtelingencrisis van toen. Ook in Bussum zijn Vietnamese loempiakramen te vinden. Er staat er bijna altijd een op de weekmarkt en op zaterdag een bij de Gamma aan de Franse Kampweg.

  bht37 2h04t 

De vrouw in deze kraam wilde liever niet op de foto, maar haar stalletje mocht wel worden vastgelegd. Ze vertelde dat haar man in 1982 als bootvluchteling in Nederland was opgevangen en dat zij zelf enkele jaren later uit Vietnam was overgekomen.

Villa Amalia

Villa Amalia kreeg in de jaren tachtig na een grondige restauratie een nieuwe bestemming. Net als veel andere kapitale villa’s in Bussum (en in heel veel andere plaatsen in Nederland) werd het een deftig kantoor. In 2000 werd Amalia als rijksmonument aangewezen.

Bronnen

  • Wim Klaassen, Een ander land. Vietnamese bootvluchtelingen ingeburgerd in Nederland, Drunen, 2005
  • M.E.Th. Holthuizen-Seegers, Villa Amalia. Beelden van een Spiegelpand, Bussum 1989
  • De uittocht van de Vietnamezen gaar door, maar de wereld zwijgt, www.Digibron.nl
  • Internationaal Instituut voor sociale geschiedenis (IISG)

Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 37, nummer 2 (september 2021), pag 46

Hendrik Antoon Lorentz en Google Maps

 

Wim Gronloh

Klik hier voor de PDF versie van dit artikel

Naar aanleiding van het artikel over de straatnamen in de Godelindebuurt in het vorige nummer van BHT, ontvingen wij een brief van oud-leraar wis- en natuurkunde Wim Gronloh, die u aan het denken zet als u met behulp van uw navigatiesysteem over de Bussumse Lorentzweg rijdt

bkt37 2j01tNa lezing van het overigens zeer informatieve artikel “Straatnamen in de Godelindebuurt” van Guusje Hent, overviel mij een zeker gevoel van onbehagen. De korte beschrijving van de betekenis van de personen waarnaar de straten waren vernoemd, kon in de meeste gevallen volstaan. Maar bij Hendrik Antoon Lorentz bleef er bij mij iets knagen. De enorme betekenis van deze briljante wis- en natuurkundige voor onze moderne communicatie-middelen bleef naar mijn mening onderbelicht.
De geringe bekendheid met de naam Lorentz blijkt wel uit het feit dat veel Bussumers de Lórentzweg de Loréntzweg noemen. Ze staan daarin overigens niet alleen, zelfs busbedrijf Connexxion maakt zich daaraan schuldig. De vermelding in BHT dat Lorentz (1853-1928) samen met Pieter Zeeman in 1902 de tweede Nobelprijs voor natuurkunde ontving en baanbrekend werk deed in het onderzoek naar de bouw van atomen, zou voldoende moeten zijn om ons tot een juiste uitspraak van zijn naam te bewegen. Zijn andere grote verdiensten op vrijwel alle deelgebieden van de wiskunde en de natuurkunde zouden dan niet eens aan de orde hoeven te komen. Toch ik wil hier graag de zogenoemde “Lorentzfactor” onder de aandacht brengen, vanwege de praktische betekenis van die vinding voor onze hedendaagse communicatiesystemen.

De ontdekking aan het einde van de 19de eeuw, dat de snelheid van het licht onafhankelijk is van de draaiing van de aarde, zette de toenmalige natuurkunde op zijn kop. De oplossing kwam pas in 1905 toen Albert Einstein (1879-1955) in zijn “Speciale Relativiteitstheorie” aantoonde dat de snelheid van het licht altijd en overal constant is (ca. 300.000 km/s), dus onafhankelijk van de snelheid van de lichtbron ten opzichte van de waarnemer.

Hendrik Antoon Lorentz, met wie Albert Einstein (1879-1955) jarenlang nauw samenwerkte, bewees dat de tijd bij een stilstaande waarnemer langzamer verloopt dan in het bewegende object dat hij waarneemt. De mate van dit inkrimpen van de tijd, de tijddilatatie, is te berekenen uit de Lorentzfactor, die Lorentz op briljante wijze opstelde uit – kan het simpeler – de befaamde Stelling van Pythagoras. Zo zal een (denkbeeldige) astronaut die twee jaar door de ruimte ijlt met bijvoorbeeld de helft van de lichtsnelheid bij terugkomst op aarde ervaren, dat de achterblijvers niet 2 jaar, maar ruim 2 jaar en drie maanden ouder zijn geworden…
Belangrijk praktisch gevolg van de tijddilatatie is dat het GPS (‘Global Positioning System’), waarvan onze navigatiesystemen gebruik maken, een verschil van circa 15 microseconden per dag moet goedmaken. Dat lijkt weinig, maar doordat de lichtsnelheid maar liefst 300.000 kilometer per seconde bedraagt, betekent het toch een fors verschil. Elke microseconde legt het licht immers 0,3 km = 300 m af. De afwijking van een GPS­satelliet, die met een snelheid van 4 kilometer per seconde op 26.000 kilometer van de aarde vliegt, is 15,03 × 300 m = 4509 m, ruim 4,5 km!
Zonder tijdcorrectie zou de GPS in onze navigatiesystemen, zoals TomTom en Google Maps, dus totaal onbruikbaar zijn. Dat we die zo precies kunnen uitrekenen, hebben we aan Hendrik Antoon Lorentz te danken. Met de klemtoon op de eerste lettergreep! bkt37 2j02t

Wim Gronloh

 

Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 37, nummer 2 (september 2021), pag 47

Bussum in Boeken

Klaas Oosterom

Klik hier voor de PDF versie van dit artikel 

 De afbeeldingen zijn aanklikbaar voor vergroting

In deze rubriek bespreekt Klaas Oosterom eerder verschenen boeken die bij het thema van dit nummer passen. De boeken zijn in het Documentatiecentrum van de Historische Kring in te zien en veelal op internet te koop. Enige sets zijn nu te koop via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

  bht37 2k01t 

Het Gooi toen & nu

De titel van deze serie is weinig origineel, maar wel duidelijk. De set omvat 18 kleine gebonden boekjes (17 bij 13 cm). Ieder deeltje heeft een eigen thema. Per deeltje zijn dertien bijzondere erfgoedobjecten of onderwerpen geselecteerd, waarover verhalen van toen en nu worden verteld. Een kaartje geeft aan waar de objecten te vinden zijn. De foto’s, tekeningen en schilderijen laten zien hoe het vroeger was en hoe het er nu uitziet. In vrijwel elk deeltje komt Bussum een of meer keer voor.

Enkele van de thema’s zijn: ‘Kerk en geloof’ (deel 3); ‘Sporen in het landschap’ (deel 6); ‘Denkers en doeners’ (deel 7); ‘Landgoederen en buitenplaatsen’ (deel 8); ‘Kunst en cultuur’ (deel 13); ‘Radio en televisie’ (deel 15); ‘Dood en begraven’ (deel 18).

Het Gooi toen & nu is tussen 2008 en 2010 uitgegeven door Waanders Uitgevers, in samenwerking met het Museum Hilversum en het Streekarchief Gooi en Vechtstreek.

Van enkele wat minder bekende Bussumse objecten zijn hier afbeeldingen opgenomen, alle afkomstig uit de reeks.

bht37 2k02t   bht37 2k03t
 Villa Oud-Holland, Nieuwe ’s -Gravelandseweg 9
 
Het jockeyverblijf op de renbaan bij Cruysbergen
     
 bht37 2k04t   bht37 2k05t
Interieur van het priestergraf op de Oude RK Begraafplaats aan de Nieuwe Hilversumseweg (foto genomen tijdens de restauratie van het graf)
 
De hut van Carry van Suchtelen-van Hoogstraten op Walden

 

Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 37, nummer 2 (september 2021), pag 41-45

Huize Godelinde – het oudste bejaardenhuis van Bussum

Nol Verhagen

Klik hier voor de PDF versie van dit artikel

De afbeeldingen zijnaanklikbaar voor vergroting

Huize Godelinde aan de Huizerweg bestond vorig jaar september 100 jaar. Ter gelegenheid van een vorig lustrum in 1995, schreef de Bussumse historicus dr. A.C.J. de Vrankrijker het boek Huize Godelinde, 75 jaar ouderenbeleid in Bussum. Het hier volgende artikel is ontleend aan deze publicatie

 

bht37 2i01t   
 De eerste bouw, 1920
 

Sociale wetgeving aan het begin van de vorige eeuw

De eerste twee decennia van de vorige eeuw waren een periode van grote maatschappelijke ontwikkelingen. Er werd een begin gemaakt met allerlei sociale wetgeving, zoals de Woningwet van 1901, de Wet op het Arbeidscontract van 1907, de Invaliditeitswet van 1913 en de daaropvolgende Ouderdomswet van 1919 en niet in de laatste plaats de invoering van het Algemeen Kiesrecht in 1917 (mannen) en 1919 (vrouwen). Al die wetgeving was er, mede onder druk van de arbeidersbeweging, op gericht het lot van ‘gewone’ Nederlanders te verbeteren en hun ook letterlijk een stem te geven. Daar was ook alle reden voor, want een flink deel van de Nederlandse bevolking leefde, werkte en woonde onder buitengewoon kommervolle omstandigheden. In Bussum viel dat overigens nog wel mee. Het arme boerendorp van ongeveer 1000 inwoners uit 1874 was als gevolg van de aanleg van de spoorweg in 1917 uitgegroeid tot een welvarende forensengemeente van niet minder dan 16.000 inwoners. Het overgrote deel van die aanwas bestond uit gegoede burgers, die best voor zichzelf konden zorgen. Toch was er ook in Bussum sprake van een proletariaat van honderden inwoners, die in zijstraatjes van de Laarderweg en de Huizerweg waren weggestopt in miserabele woningen.

 

  bht37 2i02t
 
 Bij de opening van de ‘Godelindestichting’, oktober 1920; in het midden met hoge hoed burgemeester De Bordes (foto: Gooi en Vecht Historisch)

‘Huisvesting en zoo noodig verzorging’

Terwijl de katholieke bouwvereniging Sint Joseph en de Algemeene Arbeiders Bouwverening Bussum (AABB) zich sterk maakten voor de bouw van fatsoenlijke woningen voor arbeiders, begon het gemeentebestuur van Bussum zich zorgen te maken over woongelegenheid voor behoeftige ouden van dagen. Op 1 mei 1917 lieten B&W de gemeenteraad weten dat ‘alhier behoefte bestaat aan eene gelegenheid, alwaar behoeftige ouden van dagen huisvesting en zoo noodig verzorging kunnen genieten’. De raad werd voorgesteld ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de gemeente voor dat doel een bedrag van 100.000 gulden beschikbaar te stellen – vergelijkbaar met 800.000 euro vandaag de dag. Dat geld moest worden geleend en in 25 jaar worden afbetaald. Voor de uitvoering van het plan werd een stichting in het leven geroepen, onder voorzitterschap van de vrouw van burgemeester s’Jacob. Bij de stukken zat een concept stichtingsbrief. Daarin wordt de stichting vernoemd naar Godelinde, abdis van het klooster in Elten dat in de middeleeuwen eigenaar was van Nardingerland (Naerdincklant) of Gooiland. Godelinde was verantwoordelijk voor de overdracht van het Gooi aan de graven van Holland. De naam Godelinde paste voortreffelijk bij het arbeidersbuurtje dat aan de zuidkant van de Huizerweg in aanbouw was, waar de straten ook vernoemd waren naar sleutelfiguren uit de begintijd van het Gooi: Luitgarde, Adelheid en Keizer Otto. Godelinde zou ook daar in het stratenplan verschijnen.

bht37 2i03t   
 De eerste bewoners, 1920 (foto: Gooi en Vecht Historisch)
 

 

Reglement op het verstrekken van huisvesting

Voor de statuten en het huishoudelijk reglement van de beoogde stichting ging men te rade in Hilversum, waar al in 1911 een vergelijkbaar initiatief was genomen, dat zou resulteren in het eerste Hilversumse bejaardentehuis, d’Eglantier. Hoewel het initiatief voor het Bussumse bejaardenhuis dus aan een stichting werd toevertrouwd, hield de gemeente een stevige vinger in de pap. Zo werd het huishoudelijk reglement, Reglement op het verstrekken van huisvesting aan behoeftige ouden van dage in de Godelindestichting alhier, vastgesteld door de gemeenteraad. De Vrankrijker besteedt in zijn boek terecht veel aandacht aan dat reglement omdat het ons een goed zicht biedt op de opvattingen over ouderenzorg in die dagen. Wij zouden die opvattingen vandaag de dag ongetwijfeld als betuttelend kenschetsen. Het begint er al mee dat de toekomstige bewoners van het tehuis als ‘verpleegden’ worden aangeduid.

Er is een duidelijke afbakening van de voor ‘opname’ in aanmerking komende personen. Zij moeten onder meer aantoonbaar in het genot zijn van een vast inkomen van 7,50 gulden (echtparen) of 5 gulden (alleenstaanden) per week en ze moeten bij aankomst een bedrag van 25 gulden betalen voor de aanschaf van inboedel, beddengoed en linnengoed. Best een groot bedrag in die dagen, maar ze mochten ook hun eigen spullen meenemen. Ze kregen een zakcentje, 25 cent per week voor een echtpaar, 15 cent voor alleenstaanden. Verder waren zij verplicht om ten behoeve van de stichting diensten te verrichten als daar om werd gevraagd. En ‘de verpleegden hebben zich in alles te gedragen naar de instellingen en gebruiken der Stichting’ en ‘zich te onderwerpen aan alle veranderingen van welke aard ook’ in die gebruiken en instellingen.

  bht37 2i04t 
 
 Huize Godelinde in 1934

Wat ons nu verbaast, is dat men al vanaf de leeftijd van 60 jaar als oud werd beschouwd – de mensen werden destijds beduidend minder oud dan nu. En het moest gaan om ‘behoeftige’ ouden van dagen, met een minimaal eigen inkomen, al dan niet aangevuld door burgerlijk of kerkelijk armenfonds. Het nog maar kort geleden geïntroduceerde wettelijke (door de overheid uitgekeerde) pensioen bedroeg 3 gulden voor een echtpaar en 2 gulden voor een alleenstaande. Men schatte het aantal gegadigden op ongeveer 50 personen.

 

‘De heren kenden elkaar’

Voor het te bouwen tehuis werd een plek gevonden op een hooggelegen terrein van ongeveer 10.000 m2 ten noorden van de Huizerweg, waar Huize Godelinde nog altijd te vinden is.

bht37 2i05t   
 Interieur van een eenpersoonskamer (foto: Gooi en Vecht Historisch)
 

Als architect werd K.P.C. de Bazel aangetrokken, die al heel wat in Bussum had gebouwd en ook de arbeiderswoningen van de AABB aan de overkant van de Huizerweg had ontworpen. Bovendien had hij villa De Wingerd verbouwd voor Philip Sluiter, die inmiddels voorzitter was van het stichtingsbestuur van Huize Godelinde. ‘De heren kenden elkaar,’ schrijft De Vrankrijker. Tijdens het ontwerp ontspon zich een discussie over de vraag wat precies de bedoeling was: moest het tehuis alleen huisvesting bieden, zoals de gemeenteraad wilde, of zou er ook sprake zijn van verzorging, zoals het stichtingsbestuur wilde? Het stichtingsbestuur trok aan het langste eind, maar het maakt wel duidelijk hoe sterk de gemeente bij het project betrokken was. De raad wilde ook vooral eigen kamers voor de bewoners in plaats van gemeenschappelijke slaapzalen. De financiën bepaalden uiteindelijk de uitkomst, namelijk een combinatie van beide woonvormen.

Het tarief voor kost en inwoning, in 1920 vastgesteld door de gemeenteraad, bedroeg 520 gulden per jaar voor een alleenstaande. Dat kon echter oplopen naar gelang de kwaliteit van de beschikbaar gestelde accommodatie. Echtparen betaalden anderhalf keer zoveel. Dit tarief bleef opmerkelijk genoeg – ondanks de stijgende lonen en prijzen – tot 1943 ongewijzigd.

   bht37 2i06t
   
  bht37 2i07t
 
Oud en nieuw (bovenste foto : Gooi en Vecht Historisch)

De bouw werd in juli 1919 aanbesteed en op 29 september werd de eerste paal geslagen, net voor het vertrek van burgemeester s’Jacob, die tot commissaris van de Koningin in Utrecht was benoemd. Op 20 oktober 1920 kon het tehuis officieel worden geopend. Hoewel men aanvankelijk rekende op 50 bewoners, bleek het gebouw in de praktijk aan nog geen 30 personen ruimte te bieden. Al een jaar later begon men dan ook te praten over uitbreiding met twee nieuwe vleugels en een nieuwe keuken. De gemeente stelde daarvoor opnieuw geld beschikbaar. De Vrankrijker becijfert dat de gemeente tot en met 1923 213.000 gulden aan subsidie heeft gevoteerd. Het tehuis bood toen ruimte voor 10 echtparen en 28 ongehuwden. Ruimtegebrek zou de komende decennia een terugkerend thema blijken.

 

De bewoners

De Vrankrijker verschaft ook enkele interessante gegevens met betrekking tot aard en omvang van de bevolking van het tehuis. Tussen 1923 en 1935 liep het aantal bewoners op van 28 tot 61. Er was een flinke jaarlijkse instroom, maar opmerkelijker is dat er ook nogal wat bewoners weer uit het tehuis vertrokken – onduidelijk is waarom precies. Wellicht beviel het verblijf op een steeds drukker bezette slaapzaal uiteindelijk toch niet zo goed. Verder is duidelijk dat er (ook toen al) veel meer vrouwen dan mannen woonden. Een ander opvallend verschijnsel is de oververtegenwoordiging van bewoners met een Nederlands hervormde achtergrond en het vrijwel ontbreken van rooms-katholieken, die toch 35% van de Bussumse bevolking uitmaakten. Onkerkelijk was (in 1940) bijna niemand, hoewel het percentage onkerkelijken in Bussum toen al op 20% lag – maar dat gold blijkbaar nog niet voor de ouden van dagen.

 

Tot slot

Tot zover het relaas over de eerste decennia van Huize Godelinde. De Vrankrijker volgt het huis tot 1995, het jaar van het 75-jarig bestaan, en plaatst dat verhaal in het grotere verband van ouderenbeleid in Bussum (en in Nederland), zoals ook de ondertitel van zijn boek luidt. Wat Huize Godelinde betreft duurde het tot 1968 voor het steeds nijpen­der wordende ruimtegebrek kon worden opgelost door omvangrijke nieuwbouw, die plaats bood aan zo’n 200 bewoners. Wel jammer dat het karakteristieke gebouw van De Bazel daarvoor gesloopt moest worden.

 

Bron

Dr. A.C.J. de Vrankrijker, Huize Godelinde, 75 jaar ouderen­beleid in Bussum, Verloren, Hilversum (1995)

 

Bussums Historisch Tijdschrift, jaargang 37, nummer 2 (september 2021), pag 1

Klik hier voor de PDF versie van dit artikel
De afbeeldingen zijn aanklikbaar voor vergroting

Historische Kring Bussum
Opgericht 7 juni 1983
ISSN 1871-2266

Bussums Historisch Tijdschrift
Jaargang 37 nr. 2 – september 2021
Losse verkoop € 7,50
Uitgever: Historische Kring Bussum

Redactie: Eric Bor, Frank de Groot, Anneke van de Koppel, Nol Verhagen
Redactiesecretariaat: Inge Engelbarts, Lijsterlaan 313, 1403 AX Bussum. E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Medewerkers aan dit nummer: Eric Bor, Guusje Hent,Klaas Oosterom, Jan Schippers, Nol Verhagen
Foto’s en beeldmateriaal: aangeleverd door auteurs, diverse archieven, archief HKB; zie verder artikelen
Vormgeving: Anneke van de Koppel
Druk: Drukkerij Walden, Bussum

Documentatiecentrum
Adres: Stationsweg 3, 1404 AN Bussum Telefoon: 0648251281
Openingstijden: maandag, woensdag en donderdag van 10.30-12.00 uur; of op afspraak
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Website: www.historischekringbussum.nl
Facebook: www.facebook.com/HistorischeKringBussum/

Lidmaatschap & abonnement
De (minimum) contributie bedraagt €15,00 per kalenderjaar. Voor verzending buiten Bussum, Naarden en de Hilversumse Meent wordt dit bedrag met € 7,50 verzendkosten verhoogd.
U kunt zich aanmelden als lid bij voorkeur per e-mail aan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of telefonisch 0648251281.
Opzegging schriftelijk vóór 1 december.
Nieuwe leden ontvangen alle nummers van het tijdschrift van het lopende jaar.
Contributie en donaties: NL93 INGB 000 46 168 07
Losse nummers van het tijdschrift zijn voor € 7,50 verkrijgbaar bij het Documentatiecentrum en bij Boekhandel Los en Boekhandel Bruna te Bussum.

Advertenties
Voor informatie kunt u contact opnemen met de redactie, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of telefoon 035-6919221 

 pag. 16 
                                 pag.  26  
   Foto omslag: Singel 6

 

Inhoud

Van de redactie, pag. 3
Zoutzieders, middeleeuwse kunst en tal van tinten groen: de bewoningsgeschiedenis van Singel 6, pag. 4
Monumenten des Doods, pag. 11
Een bescheiden villaatje: Bilderdijklaan 26, pag. 16
Gefortuneerde Amsterdammers, hoogbejaarden en Bachcantates: de bewoningsgeschiedenis van Meerweg 23, pag. 20
Brabanders, handelaren, kostschoolmeisjes en kamermuziek: de bewoningsgeschiedenis van Nieuwe ’s-Gravelandseweg 21, pag. 26
Monument in twee bedrijven: Burg. s’Jacoblaan 15-21 en Potgieterlaan 7-8, pag. 33
Villa Amalia: hoe Vietnamese bootvluchtelingen in een Bussums monument onderdak vonden, pag. 38
Huize Godelinde – het oudste bejaardenhuis van Bussum, pag. 41
Ingezonden: Hendrik Antoon Lorentz en Google Maps, pag. 46
Boeken, pag. 47

Auteursrecht voorbehouden. Gehele of gedeeltelijke overneming of reproductie van de inhoud van deze uitgave, op welke wijze dan ook, is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteursrechthebbende verboden, behoudens beperkingen bij de wet gesteld. Secretariaat: Stationsweg 3, 1404 AN Bussum

De Vereniging
De Historische Kring Bussum stelt zich ten doel het bevorderen van de kennis van en de belangstelling voor de geschiedenis van Bussum en omgeving en zet zich in voor het belang en behoud van het cultureel en historisch erfgoed aldaar. Zij probeert dat doel te bereiken door een documentatiecentrum in stand te houden, een tijdschrift uit te geven en tentoonstellingen, lezingen en excursies te organiseren.
De vereniging heeft een aantal werkgroepen die historisch materiaal verzamelen, bestuderen, publiceren en opnemen in de digitale database van de HKB. De Historische Kring Bussum is per 1 januari 2011 aangemerkt als ANBI (algemeen nut beogende instelling). Het fiscaal nummer is RSIN 8166.01.227.

 

Actueel

Herdenkingssteen Toonkunst weer te zien.

Onze vereniging heeft allerlei bijzondere voorwerpen in bezit, ook heel zware gevallen zoals (gevel)stenen. Een mooie bestemming voor zulke geschenken is moeilijk te vinden, maar af en toe is het raak. De herdenkingssteen '75 jaar Toonkunst Bussum' heeft eindelijk een goede plek gekregen in het gerenoveerde Bensdorp-complex, vlakbij het restant van de oude fabrieksschoorsteen aan de Nieuwe Spiegelstraat. De steen heeft ooit gehangen in de oude muziekschool aan de 's Gravelandseweg.

Lees meer...

Actueel

Herdenking Burgermoord Naarden

Op 1 december 1572 werd Naarden ingenomen door het regeringsleger onder leiding van de Spaanse kapitein Julian Romero. Op donderdagavond 1 december 2022 – precies 450 jaar later – worden de gebeurtenissen herdacht in de Grote Kerk van Naarden. Drie bekende historici laten hun licht schijnen over de gebeurtenissen op 1 december 1572.  Lees hier meer over de herdenking: Herdenking Naardense burgermoord | 1572 Geboorte van Nederland.Je kunt je hier aanmelden: Evenementenkalender - Geboorte van Nederland 1572 (gooisemeren.nl).

Foto van de maand

December 2022

Op deze plek aan de Nwe ’s-Gravelandseweg 38 stond de villa Nieuwburg. Hierin werd op 24 april 1920 de lyceumafdeling gevestigd van de Luitgardeschool, een kostschool voor meisjes. In 1923 werden ook jongens toegelaten en ging de school het (Christelijk) Lyceum heetten. In 1925 en 1934 werd de villa uitgebreid met flinke aanbouwen. In 1955 werd de villa gesloopt, het hoofdgebouw gedeeltelijk vernieuwd en aanmerkelijk vergroot. De naam werd nu gewijzigd in Willem de Zwijger College. Het gebouw staat nu op de nominatie om gesloopt te worden en de school zal als Montessori Lyceum worden gevestigd in een nog te bouwen  schoolgebouw aan de Franse Kampweg.

HKB Nieuws

Jumbo-album nu online

Het Jumbo-geschiedenisalbum dat in januari dit jaar werd gepresenteerd staat met toestemming van de supermarkt nu op onze website. Het album beslaat tweehonderd jaar Bussumse geschiedenis geïllustreerd met 176 plaatjes. Met het oog op de grote belangstelling is een keer een ruilbeurs van plakplaatjes geweest in het Bussumse Jumbo-filiaal, en er was onlangs nog tijdens de Open Dag van onze vereniging gelegenheid om missende plaatjes te zoeken. Voor wie het album uiteindelijk toch niet vol heeft weten te plakken is dit goed nieuws. Het staat nu online en kan worden gedownload en desgewenst geprint. Ja heus, alle plaatjes staan er in ! Het boekwerkje is samengesteld door medewerkers van de Historische Kring Bussum. Zij stellen het bijzonder op prijs dat hun werk nu digitaal kan worden gepresenteerd. Klik HIER om het album te bekijken.

We hebben 84 gasten en geen leden online