Home
Open Menu

Contactblad Historische Kring Bussum 16/1 (april of mei 2000) pag. 14


De torenklok van het oude raadhuis

Jan Horst

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel

 

In het najaar van 1998 kwam Herman Bierman bij mij met de vraag om eens mee te komen naar de kelder van het gemeentehuis. Daar stond het uurwerk dat zo'n 75 jaar dienst had gedaan in de toren van het oude raadhuis, aan de Brinklaan waar nu de Nieuwe Brink is. Dik onder het stof, gedeeltelijk uit elkaar, maar zo te zien compleet. "Is 'tie weer aan de praat te krijgen?" was de vraag. Daar heb ik een paar nachtjes over moeten slapen, maar ik nam de uitdaging aan.

In mijn werkkamer heb ik het uurwerk geheel uit elkaar genomen en ben ik begonnen alles schoon te maken. Onder het vuil, vet en stof kwam toch een bijna gaaf uurwerk vandaan. Een enkele lagerbus moest vernieuwd worden, een as gericht, een nieuwe slingerstaaf van essenhout en nog wat kleinigheden. Bierman zorgde dat de geschilderde onderdelen weer hun oorspronkelijke kleur kregen en zijn schoonzoon Albert Pluer, werkzaam bij de firma Merkx, wist zijn werkgever te overtuigen om bij wijze van sponsering een onderstel te maken om daar het geheel op te plaatsen.

Op 22 februari 2000 is de klok geplaatst en onthuld in het trappenhuis van de bestuursvleugel van het gemeentehuis. Juist in het trappenhuis, omdat daar de mogelijkheid is om de gewichten (55 en 43 kilo) ruimte te geven om ongeveer zes meter te zakken. Een kleine bel (geschonken door de Bussumse brandweer) en een wijzerplaat worden binnenkort geplaatst.

Enkele gegevens over het uurwerk: bouwjaar 1886, gemaakt door L.F.W. Volcke, stadsuurwerkmaker te 's Hage (zo staat op de rekening). Pnjs: f 850,-. De oorspronkelijke 'luidbel' in de toren, tevens alarmbel bij calamiteiten, was geleverd en geplaatst door fa. S.A. van Raap en Zonen te Amsterdam voor de prijs van f 220,-. Het uurwerk is geschikt om twee wijzerplaten aan te drijven. Het oude raadhuis had er één in de toren. De tweede wijzerplaat heeft nu een plaats bij de Historische Kring aan de Huizerweg 54. Het wordt aangedreven door een zwaar synchroonuurwerk. De Historische Kring had in haar locatie nog geen klok, dus met deze wijzerplaat is er nu een stukje nostalgisch Bussum dat toch bij de tijd is.




 

Contactblad Historische Kring Bussum 16/1 (april of mei 2000) pag. 13-14


De tentoonstelling Bussum volgens Winthorst

Gerard Langemeijer

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel

Zie ook de aankondiging van deze tentoonstelling in Contactblad Historische Kring Bussum, jaargang 15, nummer 3 (december 1999), pag. 96

Op 13 januari 2000 hebben zeer veel leden van onze Historische Kring de opening bijgewoond van bovengenoemde tentoonstelling door burgemeester drs. W.J.M. Holthuizen. Alle bezoekers waren zeer onder de indruk van het getoonde materiaal, dat kundig was geselecteerd door de stads- en streekarchivaris van Naarden D. Dekema en door Martin Heyne van onze kring. Ook de dagen na de opening kwamen regelmatig veel bezoekers naar de tentoonstelling om de vele, soms unieke, foto's te bekijken en te genieten van andersoortig historisch materiaal.

Het zal de lezers wel bekend zijn, dat de gemeente Bussum de zeer uitgebreide verzameling van A.M. Winthorst enige maanden geleden heeft verworven. Daarover is in de kranten veel geschreven.

Voor historisch geïnteresseerden is het goed eens even stil te staan bij de wijze van werken van de heer Winthorst. Daar valt veel van te leren. Winthorst was een man, die niet zomaar wat aannam. Gaf je hem bijvoorbeeld een oude ansichtkaart en vertelde je erbij wat er op stond, dan ging hij later alles nog eens precies controleren. Hij stelde zichzelf vragen, zo ongeveer als: Waar stond dat huis /die winkel precies? Wie was de eigenaar en in welk jaar? In welk jaar gebouwd? Wie waren de vorige eigenaren? Wie was de architect? Veel van die vragen konden alleen opgelost worden door archieven te bezoeken en dat deed hij veelvuldig, zoals het stadsarchief in Naarden, het provinciaal archief in Haarlem, het Algemeen Rijksarchief in Den Haag etcetera. Die bezoeken leverden hem meestal de door hem gewenste betrouwbare gegevens op, die hij 's avonds met behulp van zijn vrouw in zijn administratie verwerkte. Jammer was het, dat het hem niet zo goed lag om over zijn bevindingen verhalen te schrijven. Maar misschien was dat helemaal niet zo erg. Een verhaal schrijven kost tijd. Hij kon zich volledig op onderzoek werpen. Zijn interesse ging vooral uit naar notariële akten. Daarin vond hij veelal wat hij zocht.

Vroeger werden in de kranten verkopen van onroerend goed vermeld en vaak ook de naam van de betrokken notaris. De heer Winthorst wist oude kranten goed op te sporen. Overigens vertrouwde hij mij spontaan toe: "Zonder archiefonderzoek loop je in een valkuil." Over het algemeen kijken we op tegen archiefbezoek. Vooral de eerste stap is moeilijk. Je vraagt je af hoe je daar moet zoeken. In eerste instantie hoeft men zelf niet te zoeken, maar te vertellen wat men zoekt. De archiefmedewerkers zijn gespecialiseerd en hulpvaardig. Zij zoeken uit welke archiefstukken voor de bezoeker het meest geschikt zijn om eens in te snuffelen.

Als men de stap naar Naarden te ver vindt, jammer dan, maar men kan ook in onze eigen kring eens gaan kijken. Er is bijvoorbeeld een ordner met kopieën van notariële akten, die de heer Winthorst vele jaren geleden al aan de kring heeft gegeven. Er is een duidelijke inhoudsopgave (30 bladzijden) met namen van veel bekende Bussumers, zoals bijv. Majoor (de logementhouder van De Rozenboom), Van Eijden, De Graaf, Kaarsgaren, Dorresteijn, Dirk Krijnen, Pieter Krijnen, G. Bus, J. Kluck, F. van Breemen en P. en G. van Breemen, F. Fokker en tientallen andere families. De inhoudsopgave is heel duidelijk uitgewerkt. Als de leden de ordner eens bekijken, dan zullen ze zien wat de heer Winthorst ook voor onze kring betekend heeft.

Contactblad Historische Kring Bussum 16/1 (april of mei 2000) pag. 12


Die van Lage Bussum

(van de redactie)

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel

Onder deze titel verscheen 24 jaar geleden een boek geschreven door J.V.M. Out.

In de loop van de jaren kwamen er nieuwe gegevens beschikbaar, waardoor er aanvullingen en verbeteringen aangebracht konden worden. Deze aanvullingen zijn beschikbaar bij ons informatie/documentatiecentrum, Huizerweg 54. U kunt ze daar tegen kopieerkosten afhalen.



Contactblad Historische Kring Bussum 16/1 (april of mei 2000) pag. 11-12


Driestweg 13

Joke Vos-Bogaard

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel
De illustratie is aanklikbaar voor een vergroting.

       
 
Voor Driestweg 13: v.l.n.r. met fiets Hendrika, moeder Hendrika
Ruizendaal-Krijnen, zoon Johannes (Jan) en op het paard Adrianus.

U zult wel denken: wat een eigenaardige titel voor een artikel. Wat is nu Driestweg 13? Welnu: het is het adres van een boerderij die tot 1980 als zodanig in gebruik is geweest. Daar woonde vanaf 1919 Jacobus Ruizendaal, ook wel of misschien beter bekend als 'Rooie Arie', die de boerderij dat jaar kocht van Arie Papenburg, Pieter Theebe en Arie Teunis Welvaart. Hij ging daar wonen met zijn vrouw Hendrika Krijnen en 5 kinderen. Een zoon, Adrianus Timotheus. werd daar later nog geboren.

De historie van de boerderij gaat echter terug tot 1880, toen het perceel bouwgrond was en eigendom van Petrus Johannes Loman, een bekend grondbezitter in Bussum. In 1881 vond er bebouwing plaats, zoals dat zo staat in de kadastrale gegevens, zodat we mogen aannemen dat de boerderij er vanaf dat jaar staat.

De boerderij is van diverse eigenaars geweest. Twee eigenaren waren smid, er is echter niets gevonden dat erop duidt dat de boerderij als smederij in gebruik is geweest. Vanaf 1919 werd Arie Ruizendaal dus de eigenaar. Hij had zijn koeien en paarden in de weilanden lopen aan het begin van de Huizerweg bij het huis van Clinge Doorenbos. Na zijn dood in 1938 wordt het bedrijf voortgezet door de weduwe met haar ongetrouwde zoon Jan. Als Hendrika sterft in 1961 boert Jan alleen verder tot 1980. Na zijn overlijden wordt de boerderij verkocht.

U vraagt zich misschien af hoe ik dit allemaal te weten ben gekomen. De kadastrale gegevens heb ik gezocht in het archief in Naarden, waar ik bijzonder geholpen ben door de heer D. Dekema. De rest heb ik gehoord van de twee nog levende kinderen van Arie, mevr. D. Stalp-Ruizendaal en 'ome Jaap' Ruizendaal, bij vele Bussumers bekend. Hij heeft een boerderij aan de Melkweg en woont daar nog steeds.

Het leuke van dit verhaal is dat de huidige eigenaar de kleinzoon is van Arie Ruizendaal en dat hij de boerderij in oude glorie heeft hersteld. Werkelijk een aanwinst voor Bussum.Van deze boerderij heb ik ook diverse foto's, die te zien zijn op onze tentoonstelling. Daar kunt u ook zien dat de boerderij in de bijna 200 jaar dat hij er al staat nauwelijks veranderd is.

Voor de geïnteresseerden nog een stukje stamboom.
Jacobus Ruizendaal (geboren Bussum 10 oktober 1880 - overleden Bussum 22 juni 1938), zoon van Jacobus Ruizendaal en Lammertje Krijnen, weduwnaar van Ida Westhof. Hij huwde te Bussum op 24 januari 1906 met Hendrika Krijnen (geboren te Bussum 09.05.1878 - overleden in Bussum op 29.11.1961), dochter van Jan Krijnen en Dienna Ernst. Zij kregen samen 8 kinderen. Een tweeling stierf kort na de geboorte, de overige zes zijn:
Lamberta Diena Maria (geboren 22 juni 1907)
Johannes Jacobus (geboren 8 april 1910)
Jacobus Johannes (geboren 7 juni 1913) (Ome Jaap)
Bernadina Lamberta Maria (geboren 7 juni 1914)
Hendrika Maria (geboren 16 februari 1916)
Adrianus Timotheus (geboren 1l februari 1923, overleden 4 oktober 1945).




Contactblad Historische Kring Bussum 16/1 (april of mei 2000) pag. 8


Onheil uit de lucht

Johan H.M. Klijnman

Klik hier voor de pdf-versie van dit artikel

Dit artikel bevat een rectificatie op de tekst op pag. 60 van Contactblad Historische Kring Bussum, jaargang 15, nummer 2 (september 1999) pag. 59-64.

In het artikel over de blokbrandweer in het Contactblad van september 1999 is op pagina 60 een zin weggevallen. Burgemeester De Bordes geeft aan, dat gelden worden gevraagd voor één post, omdat de opperbrandmeester nu over één ingerichte post wil beschikken waarmee hij met 40 vrijwilligers zal kunnen oefenen. Deze vrijwilligers zullen worden gezocht in de woonwijk waar de post zal worden gevestigd. "Uitgaande van het beginsel van zelfbescherming zal in elke wijk een groep kunnen worden gevormd - zoals reeds is geschied door de oprichting van de buurtvereniging voor hulp bij luchtaanvallen in een deel van het Spiegel - tot welker beschikking dan het nodige materieel kan worden gesteld." Uit deze opmerking blijkt, dat er in november 1938 in het Spiegel al een groep vrijwilligers bestond. die als voorloper van de blokbrandweer kan worden beschouwd.

      
 
Foto (december 1942): Het schoolgebouw aan de Korte Godelindestraat.

Volgens het artikel was de feitelijke inzet van de blokbrandweer bij luchtaanvallen in Bussum nauwelijks nodig. M.J.M. Heyne attenteerde erop, dat bij de opsomming Hotel Jan Tabak ontbrak. Voor de volledigheid volgen hier alle incidenten.

Op zondag 3 november 1940 kwamen enige bommen uit een Engels vliegtuig terecht bij de Oud Bussummerweg. Op 30 december 1942 stortte een vliegtuig neer bij het schoolgebouw aan de Korte Godelindestraat. Op 25 november 1944 waren bommen gevallen op de Kolonel Palmkazerne en op 30 november 1944 op het terrein bij het spoorwegemplacement, waarbij een Duitse munitietrein ontplofte. Op 30 maart 1945 werd Hotel Jan Tabak beschoten. Voor meer onheil uit de lucht is Bussum gespaard gebleven.


Actueel

Maand van de Geschiedenis

'Wat een ramp!' Van persoonlijke rampen tot catastrofes die de samenleving ontwrichten: rampen zijn van alle tijden. In een periode waarin pandemieën, oorlogen, bosbranden en overstromingen de kranten en talkshowtafels in hun greep houden staat de maand oktober 2022 in het teken van het thema 'Wat een ramp!'. Er wordt niet alleen stilgestaan bij de verwoestende kracht van rampen, er wordt ook een ode gebracht aan de veerkracht en weerbaarheid die een ramp in de mens kan opstuwen. Bekijk HIER een video-trailer over de Maand van de Geschiedenis, die eind oktober in het Rijksmuseum wordt afgesloten met de Nacht van de Geschiedenis. Op 8 oktober is er een Open Dag van Tussen Vecht en Eem Er is onder meer aandacht voor het bloedbad van Naarden in 1572.

Foto van de maand

September 2022

Naar aanleiding van de evenementen ter gelegenheid van de Open Monumentendag in het gerenoveerde Bensdorpcomplex, deze maand een foto van een onderdeel van het fabricageproces zoals dat aan  het begin van de vorige eeuw plaats vond in de Bensdorpfabriek. Misschien heeft een van onze lezers daar wel verhalen over gehoord van iemand die dat nog meegemaakt heeft. Vertel het ons:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.l  Alvast hartelijk dank voor uw reactie. 

HKB Nieuws

Toegang documentatiecentrum 

Werklieden hebben de laatste hand gelegd aan de vervolmaking van de hellingbaan die toegang geeft tot het documentatiecentrum van de HKB. Er werden loodzware blokken neergelegd van Portugese steen, anderhalve ton per stuk.  Het ziet er mooi uit, maar er is een probleem ontstaan met de toegang naar de vloer van het DC. Die ligt nu een stuk lager!  Onvoorbereide bezoekers dreigen nu een beetje naar beneden te storten. Dit zal ongetwijfeld op een aanvaardbare manier worden opgelost. 
(foto's Jaap van Hassel)

Actueel

Vredesprijs en Vredeswandeling 2022

Vorige week zaterdag werd voor de zesde keer tijdens de internationale Vredesweek in Gooise Meren de Vredesprijs uitgereikt aan hen die een positieve bijdrage hebben geleverd aan het samenleven in de gemeente. Dit jaar ging de prijs naar De Groene Ruijter (De GRRU) en @altijdwerkplaats. De prijs wordt gesymboliseerd in een Vredesboom, die evenals vorig jaar werd geplant in de tuin van de Koptisch Orthodoxe Kerk van St. Verena aan de Ceintuurbaan in Bussum. Voorafgaand kon men deelnemen aan de vredeswandeling, die liep door Bussum-Zuid via het voormalige Bos van Bouvy (nu woonwijk), de vijver bij de Anthoniushof en de Verzetsliedenbuurt weer terug naar de Ceintuurbaan. Nol Verhagen, Klaas Oosterom en Margreet de Broekert, vrijwilligers bij de Historische Kring  gaven uitleg en toelichting over deze locaties.

We hebben 131 gasten en geen leden online